خوانش سه‌بعدی تهران در شهرگفتار معماری و قدرت

پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی دوره حضوری «شهرگفتار؛ خوانش سه‌بعدی تهران» را با محوریت معماری و قدرت در سه بنای شاخص تاریخی پایتخت برگزار می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی در ادامه برنامه‌های پژوهشی و آموزشی خود، دوره‌ای تخصصی با عنوان «شهرگفتار؛ خوانش سه‌بعدی تهران (معماری و قدرت)» برگزار می‌کند. این دوره با هدف بازخوانی لایه‌های تاریخی، سیاسی و فرهنگی معماری پایتخت، از پنج‌شنبه ۱۵ آبان ۱۴۰۴ آغاز شده و شامل سه بازدید میدانی از کاخ گلستان، کاخ سعدآباد و حسینیه جماران است.

این دوره با ظرفیت محدود ۱۵ نفر به صورت حضوری برگزار می‌شود و مخاطبان آن پژوهشگران، هنرمندان، معماران و دانشجویان علاقه‌مند به پیوند میان هنر، معماری و قدرت در بافت تاریخی تهران هستند.

سیدفاضل سجادی، معمار و پژوهشگر شهر، راهبری جلسات و تحلیل‌های میدانی این دوره را برعهده دارد. او در سخنانی هدف برگزاری این رویداد را «بازخوانی نقش معماری در شکل‌دهی به قدرت و هویت شهری تهران از عصر قاجار تا امروز» عنوان کرد.

همچنین در این برنامه، شاهرخ کلانتری، پژوهشگر بناها و بافت‌های تاریخی، و محمدعلی روزبهانی، پژوهشگر هنر و عضو هیئت علمی دانشگاه، با ارائه دیدگاه‌های تخصصی خود به بررسی نسبت میان فضا، قدرت و فرهنگ در سه مکان مورد مطالعه خواهند پرداخت.

به گفته دبیر اجرایی این برنامه، رویکرد «خوانش سه‌بعدی» تلاش دارد تا شهر را نه‌تنها در بعد کالبدی، بلکه از منظر اجتماعی و نمادین مورد مطالعه قرار دهد. در این چارچوب، بازدیدکنندگان ضمن مشاهده بناها، به تحلیل نشانه‌های سیاسی و فرهنگی در معماری ایرانی اسلامی خواهند پرداخت.

🔹 بازدید نخست از کاخ گلستان با محوریت «معماری قاجار و قدرت سلطنتی»،
🔹 بازدید دوم از کاخ سعدآباد با موضوع «معماری پهلوی و مدرنیسم وارداتی»،
🔹 و بازدید سوم از حسینیه جماران با رویکرد «معماری انقلاب و قدرت مردمی» طراحی شده است.

این برنامه فرصتی است تا هنرمندان و پژوهشگران با مشاهده میدانی، گفت‌وگوهای تحلیلی و مستندسازی، به درکی چندلایه از هویت تهران دست یابند؛ شهری که لایه‌های قدرت، مذهب و فرهنگ در معماری آن در هم تنیده‌اند.

علاقه‌مندان برای ثبت‌نام می‌توانند از طریق پیام‌رسان‌های بله، ایتا، تلگرام و واتساپ با شماره ۰۹۹۱۴۵۴۰۲۴۲ ارتباط برقرار کنند.

تحلیل خبر:

این رویداد از منظر رسانه‌ای و فرهنگی، واجد ارزش خبری در‌برگیری، شهرت و تازگی است. در‌برگیری از آن جهت که موضوع آن معماری تهران، یعنی پایتخت و قلب فرهنگی کشور است؛ شهرت از حضور چهره‌های شناخته‌شده پژوهشی و دانشگاهی؛ و تازگی از آن جهت که خوانش سه‌بعدی به عنوان روشی نو در مطالعات شهری مطرح می‌شود.

از منظر محتوایی، ترکیب سه بنای تاریخی با سه دوره متفاوت سیاسی (قاجار، پهلوی، انقلاب اسلامی) چارچوبی منسجم برای بررسی نسبت قدرت، هویت و معماری فراهم کرده است. این ترکیب هوشمندانه، روایت تحولات معماری ایران را در سه مرحله تاریخی آشکار می‌سازد.

در بعد فرهنگی و هنری، پیوند «خوانش فضا» با «تحلیل نمادهای قدرت» به ترویج نگاه ایرانی-اسلامی به شهر کمک می‌کند؛ نگاهی که معماری را نه صرفاً کالبد، بلکه تجلی فرهنگ، ایمان و اندیشه می‌داند.

در مجموع، «شهرگفتار؛ خوانش سه‌بعدی تهران» رویدادی پژوهشی-هنری است که نه‌تنها به کالبد معماری تهران، بلکه به روح فرهنگی آن می‌پردازد؛ پلی میان تاریخ و امروز، و فرصتی برای بازشناسی قدرت از منظر زیبایی‌شناسی ایرانی اسلامی.