نمایشگاه خوشنویسی «خط وطن» با آثار کاوه تیموری و رویکردی ایرانیاسلامی، در گام دوم خود در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افتتاح شد و بر هویت ملی تأکید کرد.
تهران، ۲۳ اردیبهشت ـ نمایشگاه خوشنویسی «خط وطن» با آثاری از کاوه تیموری و با شعار «در ستایش نام شکوهمند ایران» در گام دوم نمایش خود در موزه کتاب و میراث مستند سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افتتاح شد؛ رویدادی که بار دیگر توجه جامعه هنری را به پیوند عمیق میان خوشنویسی، هویت ملی، میراث مکتوب و فرهنگ ایرانیاسلامی جلب کرد.
به گزارش خبرنگار هنرهای تجسمی بُراق حامیم، این نمایشگاه پس از آنکه در مرحله نخست در تالار آیینه مجموعه فرهنگی برج آزادی میزبان ۴۰ اثر بود، اینبار با افزوده شدن چند اثر تازه به مجموعه پیشین، در فضایی متناسب با ماهیت تاریخی و فرهنگی خود به نمایش درآمد. برگزارکنندگان این رویداد، مدت زمان برپایی نمایشگاه را ۱۰ روز اعلام کردهاند و آن را در روزهای پنجشنبه و جمعه از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب برای بازدید علاقهمندان گشوده نگه میدارند.
«خط وطن» بیستوسومین نمایشگاه خوشنویسی کاوه تیموری در ایران و خارج از کشور به شمار میرود؛ مجموعهای که به گفته این هنرمند، حاصل پنج سال تلاش از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ است و ادای دینی روشن به زادبوم، فرهنگ ملی و مفهوم وطن محسوب میشود. تیموری در توضیح این رویداد به ایرنا گفت که این نمایشگاه، تلاشی برای نمایش پیوند پایدار میان هویت ملی و ادبیات فارسی در قالب خط نستعلیق است؛ پیوندی که او آن را «تلاقی حکمت و زیبایی» توصیف کرد.
در گام نخست، این آثار با نظر مسئولان بنیاد رودکی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در برج آزادی به نمایش درآمد؛ بنایی که خود یکی از نمادهای شناختهشده ایران است. تیموری گفت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بازدید از این نمایشگاه بر تداوم گردش تابلوها و گسترش دسترسی عمومی به آثار تأکید کرده بود. او افزود که غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، و سیدمحمود سادات، معاون پژوهش و منابع دیجیتال این سازمان نیز پس از بازدید از نمایشگاه در برج آزادی، پیشنهاد کردند این مجموعه در فضای ورودی کتابخانه ملی و موزه کتاب و میراث مستند چیدمان شود تا مخاطبان بیشتری بتوانند از آن بهره ببرند.
این خوشنویس برجسته با اشاره به جایگاه خط در تاریخ تمدن بشر گفت تاریخ مکتوب با خط آغاز شده و خوشنویسی، بهویژه در پیوند با زبان و ادب فارسی، ظرفی برای حفظ و انتقال میراث فرهنگی ایران زمین بوده است. او تأکید کرد که در فرهنگ ایرانیاسلامی، خط تنها ابزار نوشتن نیست، بلکه حامل معنا، زیبایی، حکمت و حافظه تاریخی است. از نگاه او، خوشنویسان در طول قرنها نهفقط نویسنده، بلکه پاسدارانی برای میراث مکتوب بودهاند.
تیموری همچنین توضیح داد که برای هماهنگی بیشتر با فضای سازمان اسناد و کتابخانه ملی، پنج تابلوی تازه با موضوع زبان فاخر فارسی به مجموعه افزوده شده است. او یکی از نوشتههای خود را با عبارت «زِ میراث مکتوب خود رخ متاب» نمونهای از توجه به عظمت فرهنگ ایران اسلامی دانست و گفت خوشنویسی، بهعنوان یگانه محمل کلام، رسالت خود را در ثبت و ضبط این میراث انجام داده است.
نمایشگاه «خط وطن» در حالی در کتابخانه ملی برگزار میشود که هنر خوشنویسی در ایران همواره نقشی فراتر از زیباییشناسی صرف داشته و در بستر تاریخ، دین، ادب و هویت ملی معنا یافته است. از نستعلیق تا دیگر شیوههای خوشنویسی، این هنر در فرهنگ ایرانیاسلامی همواره جایگاهی ممتاز داشته و آثار تیموری نیز در امتداد همین سنت ریشهدار، تلاش میکند نسبت میان وطن، زبان فارسی و میراث مکتوب را به زبان تصویر و خط بازخوانی کند.
به گفته برگزارکنندگان، استقبال مخاطبان از مرحله نخست نمایشگاه در برج آزادی قابل توجه بوده، اما انتقال آن به کتابخانه ملی امکان دسترسی گستردهتری برای عموم فراهم میکند؛ بهویژه برای پژوهشگران، دانشجویان، علاقهمندان به هنرهای سنتی و بازدیدکنندگان روزانه این مجموعه فرهنگی.
تحلیل خبر
برگزاری دوباره نمایشگاه «خط وطن» در کتابخانه ملی را باید فراتر از یک رویداد هنری معمول دید. این نمایشگاه نشان میدهد که خوشنویسی در ایران هنوز ظرفیت آن را دارد که همزمان سه حوزه مهم را به هم پیوند بزند: هنر، هویت و حافظه تاریخی. انتخاب کتابخانه ملی بهعنوان میزبان گام دوم این نمایشگاه، از نظر نمادین بسیار معنادار است؛ زیرا این مکان نهفقط محل نگهداری اسناد، بلکه یکی از اصلیترین پایگاههای صیانت از میراث مکتوب ایران است.
از سوی دیگر، تأکید کاوه تیموری بر مفهوم وطن و زبان فارسی، نمایشگاه را از سطح یک ارائه صرفاً زیباشناختی فراتر میبرد و آن را به بیانیهای فرهنگی تبدیل میکند. در شرایطی که بسیاری از مخاطبان امروز ارتباط روزمره کمتری با هنرهای سنتی دارند، چنین نمایشگاههایی میتوانند نقش مهمی در بازآفرینی پیوند جامعه با میراث ایرانیاسلامی ایفا کنند. بهویژه آنکه نستعلیق، بهعنوان یکی از شاخصترین جلوههای خوشنویسی ایرانی، هنوز قدرتی کمنظیر برای انتقال معنا و عاطفه دارد.
از منظر رسانهای نیز این نمایشگاه نمونه موفقی از گردش رویداد فرهنگی میان دو فضای شاخص یعنی برج آزادی و کتابخانه ملی است؛ اقدامی که هم دامنه مخاطب را افزایش میدهد و هم به آثار هنری زمینهای تاریخی و اجتماعی میبخشد. در مجموع، «خط وطن» را میتوان تلاشی جدی برای یادآوری این نکته دانست که هنر خوشنویسی در ایران فقط یک مهارت هنری نیست، بلکه زبان حفظ هویت ملی و تمدنی است.
مطالب جالب
آغاز آزمونهای مهارتی هنر در کشور
تئاتر؛ روایت ماندگار ایستادگی و امید
نغمههای کهن ایران؛ میراث زنده فرهنگ اقوام