اجرای تکپرسوناژ «کاسپار» اثر پیتر هانتکه – برنده نوبل ادبیات – با کارگردانی فرید ادهمی در خانه هنرمندان، تماشاگران را با ساختارشکنیِ رادیکال زبان مواجه میکند: زبانی که نه ابزار ارتباط، بلکه سلاحی برای تحمیل هویتِ ساختگی است!
به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، نمایش «کاسپار» به کارگردانی فرید ادهمی و ترجمه سودابه فضائلی، یکی از چالشبرانگیزترین متون فلسفی-تئاتری جهان را تا ۲۸ تیر در سالن انتظامی خانه هنرمندان تهران روی صحنه برده است. در گفتوگو با کارگردان این اثر، وجوه آوانگارد نمایشنامه هانتکه واکاوی شد:
هسته فلسفی نمایش: زبان به مثابه زندان
– تحمیل هویت از طریق کلمات:
> «کاسپار انسانی بیزبان است که با یادگیری جملاتِ ازپیشساخته، هویت واقعیاش قربانی نظم اجتماعی میشود.» (ادهمی)
– نقد ساختارهای قدرت:
هانتکه نشان میدهد زبان صرفاً ابزار ارتباط نیست، بلکه ابزار سلطه نهادهای حاکم بر تربیت، رفتار و اندیشه است.
ساختارشکنی در فرم و محتوا:
۱. مرگ روایت خطی: حذف پیرنگ کلاسیک و شخصیتپرداری مرسوم
۲. زبان به عنوان سوژه اصلی: دیالوگها نه برای پیشبرد داستان، بلکه برای آشکارسازی مکانیزمهای کنترل
۳. تکپرسوناژی رادیکال: تمرکز بر تکگوییهای انفجاری کاسپار به مثابه نماد انسانِ اسیرِ زبان
چالش ارتباط با مخاطب:
– ادهمی در پاسخ به نگرانیها درباره پیچیدگی متن:
> «بهرام بیضایی میگفت: «مردم میتوانند سواد خود را ارتقا دهند»! اما ما با زبان تصویری و اجرای فیزیکی، پیام را برای مخاطب عام ملموس کردیم.»
– بازخورد مثبت تماشاگران: عدم دریافت واکنش منفی علیرغم انتزاعی بودن متن
جایگاه هانتکه در تئاتر جهان:
– پدر تئاتر پستدراماتیک: ساختارشکنی در روایت و کاربرد زبان به مثابه ابزار خشونت نمادین
– تأثیر بر نسل بعد: نویسندگانی چون دیوید ممت (نمایشنامهنویس برجسته آمریکایی) از او الهام گرفتند.
وفاداری به متن یا ابداع؟
– اولویت بازیگری: ادهمی با تأکید بر تخصص اصلیاش (بازیگری)، انرژی را معطوف به اجرای فیزیکی و صوتیِ نقش کاسپار کرده است.
– همکاری با هوشیار مشایی: استفاده از مشاوره کارگردان برای حفظ تعادل بین وفاداری به متن و ابداعات اجرایی.
هشدار کارگردان:
«اگر هنر نتواند فلسفه بسازد، اجتماع شکل نخواهد گرفت! اجرای آثاری مثل «کاسپار» تلاشی است برای مقابله با این بحران.»
اطلاعات اجرا:
– مکان: سالن استاد انتظامی خانه هنرمندان ایران
– زمان: تا ۲۸ تیر ۱۴۰۴
مطالب جالب
فراخوان سوگواره تئاتر اربعین منتشر شد
سینماهای کشور در ایام تاسوعا و عاشورا تعطیل میشوند
آمار تماشاگران تئاتر شهر اعلام شد