مستند «گردان تخریب» با نمایش آرشیوی کمنظیر از عملیاتهای دوران دفاع مقدس، روایتی ناب از فرمانده جعفر جهروتیزاده و فیلمهای شخصی ضبطشده در خاک عراق ارائه میکند.
به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم به نقل از ایسنا، مستند تازهمنتشرشده «گردان تخریب» به کارگردانی سامان مختاری با کشف و نمایش آرشیوی کمنظیر از دوران دفاع مقدس، دریچهای تازه به تاریخ هشتساله جنگ تحمیلی میگشاید. این مستند که هماکنون بر بستر هاشور در دسترس است، روایت زندگی جعفر جهروتیزاده، فرمانده گردان تخریب تیپ حضرت رسول اکرم(ص)، را دنبال میکند؛ فرماندهای که از نخستین روزهای جنگ ایران و عراق تا عملیاتهای برونمرزی پس از سالها، در میدان نبرد حضور فعال داشته است.
مختاری درباره انگیزه ساخت این اثر گفت: «در حین یک پروژه پژوهشی با نام جعفر جهروتیزاده بارها روبهرو شدیم. بررسیها نشان داد که او از فرماندهان برجسته گردانهای تخریب بوده و زندگیاش ظرفیت بالایی برای ساخت مستند دارد. هرچند در ابتدا تصور نمیکردیم آرشیو تصویری کاملی از او پیدا شود، اما تحقیقات خانهبهخانه ما منجر به کشف عکسها و فیلمهای منحصربهفرد شد.»
یکی از شگفتیهای این پروژه، کشف فیلمهای شخصی یک روحانی تبریزی است که در دل خاک عراق، با امکانات بسیار محدود، عملیاتهای رزمندگان ایرانی را ثبت کرده است. این تصاویر شامل بخشهایی از عملیات تاریخی «والفجر۵» بوده و بسیاری از آنها برای نخستینبار در این مستند به نمایش درمیآیند. مختاری توضیح داد: «کیفیت فیلمها در ابتدا بسیار پایین بود، اما با استفاده از فناوری هوش مصنوعی، پس از ماهها تلاش توانستیم کیفیت آنها را به شکل چشمگیری ارتقا دهیم.»
کارگردان تأکید کرد که «گردان تخریب» بیش از یک مستند جنگی صرف است و ساختاری پرترهای دارد: «از آنجا که بسیاری از همرزمان جهروتیزاده به شهادت رسیده یا دسترسی به آنان ممکن نبود، روایت مستند بر محور خاطرات و اسناد موجود شکل گرفت. دو نفر دیگر نیز در کنار او صحبت میکنند تا اصالت روایی اثر حفظ شود. ما حدود دو سال صرف پژوهش و راستیآزمایی اطلاعات کردیم تا از دقت تاریخی اطمینان حاصل شود.»
مختاری به بخشهایی اشاره کرد که به دلیل ملاحظات امنیتی امکان پرداخت کامل به آنها وجود نداشت، از جمله درگیریها و بمبگذاریهای دهه هفتاد با گروهکهای معاند مانند کومله. او افزود: «برخی موضوعات حساس نیاز به مجوز داشت که در زمان تولید به آن دسترسی نبود.»
از دیگر چالشهای تولید این مستند، کیفیت پایین فیلمها و عکسهای آرشیوی بود. مختاری گفت: «وقتی کار را شروع کردیم، ابزارهای هوش مصنوعی به گستردگی امروز نبود. اما در ادامه توانستیم با بهرهگیری از این فناوری، فیلمها را بازسازی و شفافسازی کنیم؛ فرایندی که حدود شش تا هفت ماه زمان برد.»
تحلیل خبر
مستند «گردان تخریب» نمونهای کمنظیر از حفظ میراث تصویری دفاع مقدس است. این اثر نهتنها به بازنمایی رشادتهای فرمانده جعفر جهروتیزاده میپردازد، بلکه با کشف و مرمت آرشیوی نایاب، سندی تاریخی برای پژوهشگران، هنرمندان و علاقهمندان به تاریخ جنگ محسوب میشود. استفاده از هوش مصنوعی در ارتقای کیفیت تصاویر، نشان میدهد که فناوریهای نوین میتوانند در خدمت پاسداشت ارزشهای ملی قرار گیرند. این مستند با اتکا بر هویت ایرانی ـ اسلامی و روایتهای بومی، به مخاطبان امروز یادآور میشود که ایثار و مقاومت رزمندگان ایرانی بخشی جداییناپذیر از فرهنگ و هویت کشور است.
از منظر هنری و رسانهای، «گردان تخریب» پلی میان گذشته و حال میسازد؛ گذشتهای که با خون و ایثار حفظ شد و اکنون با زبان تصویر و روایت مستند، نسل جدید را با حقیقت دفاع مقدس آشنا میکند. این رویکرد نهتنها ارزش مستند را بهعنوان یک اثر هنری تقویت میکند، بلکه آن را به منبعی مهم برای پژوهشهای تاریخی و فرهنگی بدل میسازد.
تیزر فیلم
مطالب جالب
صداهای جنوب در موزه هنرهای معاصر طنینانداز میشود
نمایشگاه خط وطن در کتابخانه ملی درخشید
پیام رهبر به مناسبت روز زبان فارسی