نقاشی سگ محبوب هاکنی به حراج می‌رود

تابلوی «Dog Painting 17» اثر دیوید هاکنی، نخستین اثر از مجموعه نقاشی‌های سگ‌های او که به حراج می‌رود، تا ۲.۵ میلیون پوند برآورد شده است.

لندن ــ به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم،  یکی از نقاشی‌های کمیاب دیوید هاکنی از سگ محبوبش «استنلی» قرار است ماه آینده در حراج کریستیز لندن عرضه شود؛ اثری که به گفته این خانه حراج، نخستین نقاشی از مجموعه معروف سگ‌های هاکنی است که وارد بازار حراج می‌شود.

این اثر با عنوان «Dog Painting 17» در سال ۱۹۹۵ خلق شده و استنلی، نخستین سگ داشهوند هاکنی، را در حالی نشان می‌دهد که روی یک بالشت جمع شده و خوابیده است. کریستیز ارزش این تابلو را بین ۱.۵ تا ۲.۵ میلیون پوند برآورد کرده است.

این نقاشی بخشی از مجموعه‌ای بیش از ۴۰ تابلویی است که هاکنی در سال‌های ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵ با محوریت سگ‌هایش خلق کرد. طبق گزارش گاردین، تنها حدود شش اثر از این مجموعه در مالکیت خصوصی باقی مانده‌اند و بخش دیگری از آنها در اختیار بنیاد دیوید هاکنی قرار دارد.

استنلی؛ سگ نقاشی‌های هاکنی

استنلی که نامش از نام استان لورل، کمدین آمریکایی، الهام گرفته شده بود، در سال ۱۹۸۷ به عنوان توله‌سگ وارد زندگی هاکنی شد.

هاکنی و استنلی رابطه‌ای نزدیک داشتند و سگ در بسیاری از لحظات زندگی روزمره هنرمند حضور داشت. بعدها استنلی و سگ دوم هاکنی، «بودجی»، به موضوع مجموعه‌ای از نقاشی‌های او تبدیل شدند.

گزارش گاردین روایت‌هایی از زندگی این دو سگ در خانه هاکنی در لس‌آنجلس نقل می‌کند و نشان می‌دهد که آنها بخش ثابتی از زندگی اجتماعی و روزمره این هنرمند شده بودند.

هاکنی در این مجموعه، سگ‌ها را نه به‌عنوان عنصری فرعی در صحنه، بلکه به‌عنوان سوژه اصلی نقاشی قرار داد؛ رویکردی که رابطه میان زندگی شخصی هنرمند و موضوع اثر را برجسته می‌کند.

نقاشی در دوره‌ای از سوگ

مجموعه نقاشی‌های سگ هاکنی در دوره‌ای شکل گرفت که هنرمند با چند فقدان شخصی روبه‌رو بود.

گاردین گزارش می‌دهد که هاکنی پس از از دست دادن شماری از دوستانش بر اثر ایدز و همچنین مرگ هنری گِلتزاهلر، دوست نزدیکش، شرایط عاطفی دشواری را تجربه می‌کرد. در همین دوره بود که او به گفته خودش می‌خواست «چیزی سرشار از محبت» نقاشی کند.

تسا لرد، مدیر بخش هنر پساجنگ و معاصر کریستیز، این مجموعه را در همین زمینه تفسیر کرده و گفته است که نقاشی‌های سگ‌ها برای هاکنی نوعی روند تخلیه و بازسازی عاطفی بوده‌اند.

از این منظر، «Dog Painting 17» تنها پرتره یک حیوان خانگی نیست؛ بلکه بخشی از دوره‌ای از زندگی هنرمند است که در آن رابطه، محبت و فقدان به موضوع نقاشی تبدیل شدند.

استنلی در مرکز یک ترکیب ساده

در «Dog Painting 17»، استنلی به شکل جمع‌شده روی یک بالشت دیده می‌شود.

به گفته تسا لرد، این اثر در کنار سادگی ظاهری، ویژگی‌هایی از حرکت سریع و سیال قلم‌مو را نیز نشان می‌دهد. او به جزئیاتی مانند بافت سطح بالشت و حرکت ظریف گوش سگ اشاره کرده است که به تصویر حالت و پویایی می‌دهد.

این ترکیب، یکی از ویژگی‌های قابل توجه هاکنی را نیز نشان می‌دهد: تبدیل یک صحنه روزمره و ساده به موضوعی مستقل برای نقاشی.

سوژه نه یک چهره مشهور است و نه یک منظره بزرگ؛ یک سگ خوابیده است. اما رابطه نزدیک هنرمند با سوژه، به آن ارزش روایی و شخصی می‌دهد.

نخستین حراج از مجموعه نقاشی سگ‌ها

کریستیز اعلام کرده است که این اثر نخستین تابلوی مجموعه Dog Series است که در حراج عمومی عرضه می‌شود.

محدود بودن تعداد آثار این مجموعه در مالکیت خصوصی، یکی از عوامل توجه بازار به این فروش محسوب می‌شود. گاردین گزارش داده است که کریستیز تنها شش اثر از این مجموعه را در مجموعه‌های خصوصی قابل ردیابی می‌داند و بخش دیگری در اختیار بنیاد هاکنی است.

حراج این اثر قرار است در ۱۴ اکتبر و هم‌زمان با هفته فریز در لندن برگزار شود.

پیش از حراج نیز اثر از ۸ اکتبر در کریستیز لندن در معرض دید عمومی قرار خواهد گرفت و بازدید از آن رایگان خواهد بود.

جایگاه هاکنی در بازار هنر

عرضه این تابلو در حالی انجام می‌شود که نام هاکنی همچنان در بازار جهانی هنر جایگاه مهمی دارد.

هاکنی که در ژوئن ۲۰۲۶ در ۸۸ سالگی درگذشت، طی دهه‌های فعالیت خود یکی از شناخته‌شده‌ترین نقاشان بریتانیایی قرن بیستم و بیست‌ویکم بود. آثار او در زمینه‌هایی مانند پرتره، منظره، استخرهای لس‌آنجلس و آزمایش با رسانه‌های مختلف شناخته شدند.

یکی از آثار مشهور او، «Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)»، در سال ۲۰۱۸ در حراج نیویورک به قیمت ۹۰.۳ میلیون دلار فروخته شد؛ رقمی که در آن زمان رکوردی برای فروش آثار یک هنرمند زنده محسوب می‌شد.

اکنون فروش اثری بسیار شخصی‌تر از هاکنی، یعنی پرتره‌ای از سگ خانگی او، می‌تواند نمونه‌ای متفاوت از رابطه میان بازار هنر و جنبه‌های خصوصی زندگی یک هنرمند باشد.

وقتی زندگی روزمره به اثر هنری تبدیل می‌شود

نقاشی‌های سگ هاکنی از این منظر قابل توجه‌اند که میان زندگی روزمره و هنر حرفه‌ای فاصله کمی ایجاد می‌کنند.

هاکنی به جای انتخاب صرفاً سوژه‌های تاریخی، سیاسی یا پرطمطراق، از حیوانی که در خانه‌اش زندگی می‌کرد برای ساختن یک مجموعه مستقل استفاده کرد.

در چنین آثاری، اهمیت موضوع فقط به خود سوژه وابسته نیست؛ نوع نگاه هنرمند به زندگی روزمره نیز بخشی از ارزش اثر را تشکیل می‌دهد.

این مجموعه همچنین نشان می‌دهد که بازار هنر چگونه می‌تواند به سوی آثاری برود که بخشی از شخصیت و زندگی خصوصی هنرمند را برای مخاطب قابل مشاهده می‌کنند.

تحلیل بُراق حامیم

تابلوی «Dog Painting 17» از منظر تاریخ هنر، نمونه‌ای قابل توجه از تبدیل زندگی شخصی به موضوع هنر است. هاکنی در این مجموعه، به جای انتخاب یک سوژه رسمی یا تاریخی، یکی از نزدیک‌ترین عناصر زندگی روزمره خود را به مرکز نقاشی تبدیل کرد.

این رویکرد در سنت‌های مختلف هنر نیز سابقه دارد. هنرمندان بارها از اعضای خانواده، اشیای شخصی، حیوانات خانگی و محیط خانه به‌عنوان موضوع اثر استفاده کرده‌اند. تفاوت در این است که هنرمند چگونه یک تجربه خصوصی را به تصویری با قابلیت ارتباط عمومی تبدیل می‌کند.

در نقاشی هاکنی، خوابیدن یک سگ روی بالشت یک رویداد روزمره است، اما انتخاب قاب، ترکیب‌بندی، حرکت قلم‌مو و توجه به حالت بدن حیوان، آن را از یک تصویر خانوادگی معمولی جدا می‌کند.

از منظر هنر ایرانی ـ اسلامی نیز می‌توان نمونه‌های مشابهی را در پیوند میان هنر و زندگی روزمره بررسی کرد. در نگارگری ایرانی، حیوانات فقط عناصر تزئینی نیستند و گاهی در روایت‌های ادبی، درباری، حماسی و عرفانی نقش دارند. در فرش و هنرهای سنتی نیز حیوانات و پرندگان بخشی از نظام نمادین و زیبایی‌شناختی آثار را تشکیل می‌دهند.

با این حال، تفاوت مهم میان نگارگری روایی ایرانی و نقاشی هاکنی در کارکرد و زمینه تاریخی آنهاست. در یک سو، حیوان می‌تواند بخشی از یک داستان یا نظام نمادین باشد و در سوی دیگر، یک سگ خانگی به موضوعی شخصی و روزمره تبدیل می‌شود.

اهمیت این فروش همچنین به رابطه میان کیفیت هنری و بازار بازمی‌گردد. رقم برآوردی حراج، ارزش اقتصادی اثر را نشان می‌دهد؛ اما ارزش فرهنگی و هنری آن صرفاً با قیمت نهایی معامله تعیین نمی‌شود.

در نهایت، «Dog Painting 17» نمونه‌ای از این واقعیت است که هنر می‌تواند از ساده‌ترین عناصر زندگی روزانه آغاز شود و آنها را به بخشی از حافظه تصویری یک هنرمند تبدیل کند.

منبع اصلی: روزنامه گاردین (The Guardian)