ایران در پناه قرآن؛ آغاز رویداد تمدنی

سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم با ۱۱ بخش نمایشگاهی و تمرکز بر قرآن، عترت و فناوری‌های نوین از اول اسفند در مصلای امام خمینی(ره) تهران آغاز شد.

سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم با شعار «ایران در پناه قرآن» از اول تا پانزدهم اسفند در شبستان اصلی مصلای امام خمینی(ره) برگزار می‌شود؛ رویدادی که امسال با رویکردی تمدنی و هویتی، تلاش می‌کند پیوند میان قرآن، هنر ایرانی اسلامی و زیست فرهنگی جامعه را تقویت کند.

به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم به نقل از روابط عمومی مصلا، حجت‌الاسلام حمیدرضا ارباب سلیمانی در نشست خبری این رویداد اعلام کرد نمایشگاه امسال در ۱۱ بخش نمایشگاهی و سه بخش فروشگاهی، در قالب ۷۰ زیرمجموعه تخصصی و ۱۴ محور موضوعی برگزار می‌شود. برگزارکنندگان ۱۶ هزار متر مربع از شبستان اصلی را به این رویداد اختصاص داده‌اند که ۱۱ هزار متر مربع آن فضای مفید نمایشگاهی است.

اهداف راهبردی؛ از خانواده تا دیپلماسی قرآنی

رئیس نمایشگاه، شعار «ایران در پناه قرآن» را صرفاً یک عنوان نمادین ندانست و تأکید کرد این شعار جهت‌گیری تمدنی جمهوری اسلامی را بازتاب می‌دهد. او قرآن را محور همبستگی ملی و اقتدار فرهنگی معرفی کرد و گفت نمایشگاه امسال بر تقویت نهاد خانواده با رویکرد سبک زندگی ایرانی-اسلامی تمرکز دارد.

بخش ویژه‌ای به موضوع عترت اختصاص یافته و آثاری با محوریت نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه و مهدویت ارائه می‌شود. همچنین برگزارکنندگان به مناسبت هزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر اسلام(ص)، محور «قرآن و پیامبر اعظم(ص)» را طراحی کرده‌اند.

در حوزه بین‌الملل، نشست «تهران» با حضور اندیشمندان و پژوهشگران قرآنی برگزار می‌شود. مسئولان از ۱۴ کشور از جمله اندونزی، مصر، ترکیه، پاکستان و عراق دعوت کرده‌اند تا در این رویداد حضور یابند. این اقدام در چارچوب دیپلماسی قرآنی و تقویت تعاملات فرهنگی جهان اسلام انجام می‌شود.

فناوری، هنر و عدالت فرهنگی

نمایشگاه سی‌وسوم علاوه بر بخش‌های سنتی، به فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی نیز توجه ویژه دارد. مجموعه‌های دانش‌بنیان در بخش فناوری مستقر می‌شوند و هر شب برنامه‌هایی با حضور دانش‌آموزان و دانشجویان برگزار خواهند کرد. این رویکرد، پیوند میان معارف قرآنی و فناوری‌های روز را تقویت می‌کند.

بخش «آفرینش‌های هنری» و «صنایع فرهنگی و خلاق» بستری برای ارائه آثار خوشنویسی، نگارگری، هنرهای تجسمی و تولیدات رسانه‌ای با الهام از هنر ایرانی اسلامی فراهم می‌کند. در این بخش، هنرمندان تلاش می‌کنند مفاهیم قرآنی را با زبان تصویر، گرافیک و هنر معاصر بازآفرینی کنند.

ارباب سلیمانی عدالت فرهنگی را از ویژگی‌های متمایز این دوره دانست. به گفته او، نمایشگاه قرآن علاوه بر تهران در ۲۴ استان دیگر نیز برگزار می‌شود. هم‌اکنون استان خراسان رضوی میزبان نمایشگاهی در مجموعه آستان قدس رضوی است.

مشارکت نهادی و مردمی‌سازی رویداد

مسئولان ۱۲ کمیته ستادی و اجرایی برای برگزاری نمایشگاه تشکیل داده‌اند. نهادهایی چون شورای عالی قرآن، شهرداری تهران، سازمان اوقاف و امور خیریه، کمیته امداد و مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی(ره) در این رویداد حضور دارند.

در این دوره، معرفی و نقد ترجمه‌های برتر قرآن پس از انقلاب اسلامی نیز در دستور کار قرار گرفته است. همچنین کرسی‌های تلاوت، محافل انس با قرآن و رونمایی از آثار فاخر حوزه قرآن و عترت برگزار می‌شود.

بخش ویژه‌ای نیز به جمع‌آوری قرآن‌های کهنه و مازاد اختصاص یافته است. برگزارکنندگان قرآن‌های فرسوده را مرمت می‌کنند و در اختیار نیازمندان قرار می‌دهند. همچنین برای مساجدی که آسیب دیده‌اند، ۵۰ تا ۱۰۰ جلد قرآن نو تأمین خواهد شد.

قرآن؛ محور همبستگی و مقاومت فرهنگی

معاونان نمایشگاه تأکید کردند این رویداد فرصتی برای دفاع فرهنگی از حریم قرآن در فضای رسانه‌ای و جنگ نرم است. آنان رسانه‌ها را به مشارکت فعال در بازتاب دستاوردهای قرآنی دعوت کردند و نمایشگاه را سکویی برای معرفی ظرفیت‌های مغفول هنر و اندیشه قرآنی دانستند.

سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم از ساعت ۱۶ تا ۲۳ پذیرای علاقه‌مندان خواهد بود و افتتاحیه آن با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از فعالان قرآنی برگزار می‌شود.

تحلیل بُراق حامیم

سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم نشان می‌دهد سیاست‌گذاران فرهنگی تلاش می‌کنند قرآن را از سطح یک رویداد آیینی به سطح یک پروژه تمدنی ارتقا دهند. تمرکز بر فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی و صنایع خلاق نشان می‌دهد برگزارکنندگان به ضرورت بازتعریف زبان عرضه مفاهیم دینی برای نسل جدید واقف‌اند.

از سوی دیگر، گسترش نمایشگاه به ۲۴ استان، گامی عملی در جهت تحقق عدالت فرهنگی است. اگر این رویکرد با ارزیابی دقیق، شاخص‌گذاری کیفی و استمرار برنامه‌ها در طول سال همراه شود، می‌تواند به تقویت سرمایه اجتماعی و انسجام ملی کمک کند.

با این حال، موفقیت این رویداد به میزان مشارکت واقعی مردم، کیفیت محتوای ارائه‌شده و پرهیز از نگاه صرفاً نمایشگاهی بستگی دارد. نمایشگاه قرآن زمانی به یک رویداد اثرگذار تبدیل می‌شود که خروجی آن در زیست فرهنگی جامعه و در تولیدات هنری و رسانه‌ای سال آینده قابل مشاهده باشد.