کتاب «ایران در حرکت» با ترجمه ابراهیم اسکافی، تاریخ راهآهن سراسری ایران را از زاویه انسانی و فرهنگی بازخوانی و نقش آن را در شکلگیری جامعه مدرن بررسی میکند.
به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، کتاب «ایران در حرکت؛ جابهجایی، فضا و راهآهن سراسری ایران» نوشته میکیا کویاگی و ترجمه ابراهیم اسکافی، یکی از تازهترین آثاری است که با رویکردی انسانمحور به روایت تاریخ یکی از مهمترین زیرساختهای صنعتی و فرهنگی ایران میپردازد. این کتاب کوشیده است میراث ریلی کشور را نه تنها از منظر مهندسی، بلکه از زاویه تأثیر آن بر زندگی مردم، هویت اجتماعی و تحول فرهنگی ایران بررسی کند.
راهآهن سراسری ایران در حافظه تاریخی مردم، تنها یک مسیر جابهجایی نیست؛ بلکه شریان بزرگی است که طی نزدیک به یک قرن گذشته نقش اساسی در اتصال فرهنگی، اقتصادی و حتی هنری میان مناطق گوناگون کشور ایفا کرده است. این خط آهن، روایتگر پیوند اقوام و فرهنگهای متفاوتی است که شمال و جنوب ایران را در قالبی تازه به یکدیگر نزدیک کرده است. همین ارزشهای فرهنگی سبب شده راهآهن سراسری در فهرست میراث جهانی یونسکو به عنوان اثری صنعتی–تاریخی ثبت شود؛ جایگاهی که آن را به یکی از نمونههای برجسته هنر مهندسی و طراحی در ایران بدل کرده است.
ابراهیم اسکافی، مترجم کتاب، در گفتوگو با خبرنگار بُراق حامیم میگوید هدف اصلی این اثر بازخوانی تأثیر راهآهن بر مردم و تغییرات اجتماعی ناشی از آن است. او تأکید میکند که نویسنده قصد ارائه روایت سیاسی یا ایدئولوژیک نداشته و تلاش کرده مفهوم «امکانات جابهجایی» را در مرکز تحلیل قرار دهد؛ یعنی اینکه چگونه ایجاد یک شبکه حملونقل مدرن، فرصتهای تازهای برای سفر، کار، تجارت، آموزش و ارتباطات میان مردم فراهم کرد.
کویاگی در کتاب خود ضمن بازخوانی روند طراحی و ساخت راهآهن، به مراسمها، رویدادها و لحظات تاریخی مرتبط با افتتاح ایستگاهها نیز پرداخته است. یکی از روایتهای چشمگیر کتاب مربوط به مراسم افتتاح رسمی راهآهن سراسری در سال ۱۳۱۷ است؛ مراسمی که با حضور شخصیتهای برجسته آن دوران برگزار شد و از منظر فرهنگی نماد ورود ایران به دوران تازهای از ارتباطات و حملونقل به شمار میرفت. در این روایت، واژهها و توصیفات نویسنده نشان میدهد که چگونه بخشهای مختلف کشور با وجود فاصلههای جغرافیایی، به کمک فناوری ریلی به هم نزدیک شدند.
اسکافی در ادامه گفتوگو، درباره مسیر حرفهای خود نیز توضیح میدهد. او که تحصیلاتش را در حوزه زبانشناسی همگانی ادامه داده، از حدود پانزده سال پیش ترجمه مقالات و کتابهای علوم انسانی را آغاز کرده و امروز یکی از مترجمان فعال حوزه تاریخ اجتماعی ایران به شمار میرود. همکاری او با نشر شیرازه به ترجمه مجموعهای از آثار پژوهشی انجامیده که هر یک گوشهای از تاریخ فرهنگی و اجتماعی کشور را روشن میکند. ترجمه کتابهایی همچون «بازار و دولت در ایران»، «جوانبی از توسعه اقتصادی ایران مدرن»، «فرهنگ و سیاستهای فرهنگی در دوره رضاشاه» و «مهندسان انقلابی» بخشی از کارنامه اوست.
اسکافی میگوید این روزها دو پروژه تازه نیز در دست دارد: ترجمه کتاب «فضاسازی برای خلیج فارس» نوشته آرنگ کشاورزیان برای مجموعه «جامعه و سیاست»، و همچنین کتاب «سیاست ملیگرایی در ایران مدرن» برای نشر بیدگل. او معتقد است توجه به بازخوانی منابع تاریخی و اجتماعی، به ویژه در حوزه مدرنیزاسیون، برای فهم بهتر مسیر توسعه ایران ضروری است.
در نهایت، کتاب «ایران در حرکت» را میتوان اثری دانست که نه تنها تاریخ فنی راهآهن را روایت میکند، بلکه تصویری عمیق از تأثیر این زیرساخت بر سبک زندگی، ارتباطات و تصور مردم از سفر ارائه میدهد. همین نگاه انسانی است که اثر را از دیگر کتابهای مشابه متمایز میکند و ارزش مطالعه آن را برای پژوهشگران تاریخ، معماری، جغرافیا، شهرسازی و علاقهمندان میراث صنعتی دوچندان میسازد.
مطالب جالب
صداهای جنوب در موزه هنرهای معاصر طنینانداز میشود
نمایشگاه خط وطن در کتابخانه ملی درخشید
پیام رهبر به مناسبت روز زبان فارسی