مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایلام از برگزاری نخستین نمایشگاه تخصصی گلیم نقش برجسته در این استان خبر داد. این نمایشگاه با هدف معرفی و توسعه هنر گلیم نقش برجسته، بهعنوان مهمترین هنر و صنعت استان ایلام، از ۲۱ تا ۲۴ اسفندماه در نگارخانه مجتمع فرهنگی هنری ارشاد اسلامی ایلام برگزار خواهد شد.
به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، فرزاد شریفی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایلام، از برگزاری نخستین نمایشگاه تخصصی گلیم نقش برجسته در این استان خبر داد.
شریفی با اشاره به اهمیت گلیم نقش برجسته بهعنوان مهمترین هنر و صنعت استان ایلام، اظهار داشت: «شهر ایلام بهعنوان شهر ملی گلیم نقش برجسته ثبت شده و در تلاش هستیم تا این شهر را به عنوان شهر جهانی گلیم نقش برجسته معرفی کنیم. برنامههای متعددی برای تحقق این هدف در دستور کار قرار گرفته است.»
وی افزود: «به همین منظور، نخستین نمایشگاه تخصصی گلیم نقش برجسته با دعوت از کارگاهداران گلیم استان برای ارائه آثارشان برگزار میشود. گلیمهای ارسالی پس از ارزیابی از لحاظ بافت، مواد اولیه و سایر معیارها، در نگارخانه مجتمع فرهنگی هنری ارشاد اسلامی استان ایلام به نمایش گذاشته خواهند شد.»
مدیرکل میراثفرهنگی ایلام همچنین خاطرنشان کرد: «این نمایشگاه با همکاری معاونت صنایع دستی و اتحادیه گلیمبافان استان ایلام، از ۲۱ تا ۲۴ اسفندماه در محل نگارخانه مجتمع فرهنگی هنری ارشاد اسلامی واقع در خیابان پیروزی برگزار میشود.»
این رویداد فرهنگیهنری، فرصتی استثنایی برای معرفی هنر اصیل ایرانیاسلامی گلیم نقش برجسته و گامی مهم در راستای جهانیسازی این هنر ارزشمند است.
گلیم نقش برجسته چیست؟
گلیم نقش برجسته نوعی از گلیمهای دستبافت است که بهجای بافت مسطح، دارای طرحهای برجسته و سهبعدی است. این نوع گلیم با استفاده از تکنیکهای خاص بافت، ایجاد برجستگی در نقوش و طرحها را ممکن میسازد. این ویژگی باعث میشود گلیم نقش برجسته از نظر بصری جذابتر و از نظر هنری پیچیدهتر از گلیمهای معمولی باشد. طرحهای این گلیمها اغلب الهامگرفته از طبیعت، نقوش هندسی، حیوانات و نمادهای فرهنگی و مذهبی است.
تاریخچه گلیم نقش برجسته
گلیمبافی بهعنوان یکی از قدیمیترین هنرهای دستی بشر، سابقهای چند هزارساله دارد. گلیم نقش برجسته بهعنوان یکی از زیرشاخههای این هنر، ریشه در مناطق غرب و جنوب غرب ایران، بهویژه استانهای ایلام، کرمانشاه و لرستان دارد. این مناطق به دلیل داشتن فرهنگ غنی و سنتهای دیرینه در زمینه بافت گلیم، بهعنوان خاستگاه اصلی این هنر شناخته میشوند.
– قدمت تاریخی:
گلیمبافی در ایران به دوران پیش از اسلام بازمیگردد، اما گلیم نقش برجسته بهعنوان یک سبک خاص، در دورههای متأخرتر و بهویژه در قرنهای اخیر توسعه یافته است. این هنر در ابتدا بهعنوان یک صنعت خانگی و برای رفع نیازهای روزمره مانند زیرانداز، پوشش دیوار و … استفاده میشد، اما بهتدریج بهعنوان یک هنر تزئینی و ارزشمند شناخته شد.
– توسعه در استان ایلام:
استان ایلام بهعنوان یکی از مهمترین مراکز تولید گلیم نقش برجسته در ایران شناخته میشود. این استان با داشتن هنرمندان ماهر و استفاده از مواد اولیه مرغوب، توانسته است جایگاه ویژهای در این هنر پیدا کند. شهر ایلام بهعنوان شهر ملی گلیم نقش برجسته ثبت شده و تلاشهایی برای معرفی آن بهعنوان شهر جهانی گلیم نقش برجسته در حال انجام است.
– ویژگیهای منحصربهفرد:
گلیم نقش برجسته ایلام به دلیل استفاده از پشم مرغوب، رنگهای طبیعی و طرحهای اصیل و پیچیده، از کیفیت و زیبایی بالایی برخوردار است. نقوش این گلیمها اغلب الهامگرفته از طبیعت کوهستانی و زندگی عشایری منطقه است.
روش بافت گلیم نقش برجسته
بافت گلیم نقش برجسته نیاز به مهارت و دقت بالایی دارد. هنرمندان با استفاده از دارهای عمودی یا افقی و بهکارگیری تکنیکهای خاص، برجستگیها را در طرحها ایجاد میکنند. این فرآیند شامل مراحل زیر است:
۱. تهیه مواد اولیه: پشم گوسفند بهعنوان ماده اولیه اصلی استفاده میشود.
۲. رنگرزی: استفاده از رنگهای طبیعی مانند روناس، پوست گردو و نیل برای ایجاد رنگهای پایدار.
۳. طراحی و بافت: هنرمند با استفاده از نقشههای ذهنی یا از پیش طراحیشده، بافت گلیم را آغاز میکند.
۴. ایجاد برجستگی: با تغییر در تراکم بافت و استفاده از نخهای ضخیمتر، برجستگیها ایجاد میشوند.
اهمیت فرهنگی و اقتصادی
گلیم نقش برجسته نهتنها بهعنوان یک هنر ارزشمند، بلکه بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی مردم منطقه شناخته میشود. این هنر نقش مهمی در اقتصاد محلی ایفا میکند و بهعنوان منبع درآمدی برای بسیاری از خانوادهها، بهویژه زنان روستایی و عشایری، محسوب میشود.
با تلاشهای انجامشده برای ثبت جهانی این هنر، گلیم نقش برجسته میتواند بهعنوان نمادی از هنر ایرانیاسلامی در سطح بینالمللی معرفی شود.
گلیم نقش برجسته، هنری اصیل و نمادی از فرهنگ غنی ایران است که با حفظ سنتها و توسعه نوآوریها، جایگاه خود را در جهان هنر تثبیت کرده است.

مطالب جالب
ششمین نمایشگاه توانمندیهای روستایی و عشایری آغاز شد
مد پاییز ۲۰۲۶؛ بازگشت کلاسیکها با نگاهی تازه
ترکیببندی و هارمونی رنگ؛ راهنمای استایل مردانه