نسخه الکترونیک مرجع تماشاخانه‌های ایران منتشر شد

نسخه الکترونیک هشت جلد نخست مجموعه پژوهشی «فرهنگ جامع تماشاخانه‌های ایران» با هدف گسترش دسترسی پژوهشگران، هنرمندان و مدیران فرهنگی به اطلاعات جامع سالن‌های نمایش کشور منتشر شد.

به گزارش پایگاه خبری هنری براق حامیم ، نسخه الکترونیک مجموعه پژوهشی «فرهنگ جامع تماشاخانه‌های ایران» که به کوشش ناصر حبیبیان و غزال رحمانپور تدوین شده است، در تازه‌ترین گام برای توسعه دسترسی عمومی به منابع تخصصی هنرهای نمایشی، از طریق پلتفرم فیدیبو در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت.

این مجموعه ۲۶ جلدی که طی سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ تدوین و در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ توسط انتشارات نمایش منتشر شد، یکی از جامع‌ترین منابع مستند درباره زیرساخت‌های تئاتر ایران به شمار می‌رود. با پایان یافتن نسخه‌های چاپی، ناشر تصمیم گرفته است انتشار الکترونیکی این اثر را آغاز کند و در نخستین مرحله، هشت جلد ابتدایی آن را منتشر کرده است. همچنین اعلام شده است نسخه دیجیتال سایر جلدها نیز به‌زودی در دسترس مخاطبان قرار خواهد گرفت.

جامع‌ترین بانک اطلاعاتی تماشاخانه‌های ایران

«فرهنگ جامع تماشاخانه‌های ایران» تاکنون گسترده‌ترین پژوهش درباره سالن‌ها و تالارهای نمایشی کشور محسوب می‌شود. این مجموعه با رویکردی مستند، اطلاعات تماشاخانه‌های هر استان را به صورت جداگانه گردآوری کرده و علاوه بر معرفی مراکز فعال، تالارهای غیرفعال را نیز ثبت کرده است.

پژوهشگران این اثر تلاش کرده‌اند تصویری دقیق از وضعیت زیرساخت‌های هنرهای نمایشی در سراسر ایران ارائه دهند؛ موضوعی که می‌تواند برای برنامه‌ریزی فرهنگی، سیاست‌گذاری هنری و توسعه متوازن امکانات نمایشی در استان‌های مختلف اهمیت فراوانی داشته باشد.

اطلاعات فنی و معماری سالن‌های نمایش

یکی از ویژگی‌های برجسته این مجموعه، ارائه اطلاعات دقیق فنی و معماری هر سالن است. در این کتاب‌ها ابعاد، نقشه‌ها، پلان‌های معماری، ظرفیت مخاطبان، امکانات صوتی، تجهیزات نورپردازی، سامانه‌های تصویری و دیگر امکانات تخصصی هر مجموعه نمایشی به همراه تصاویر مستند منتشر شده است.

وجود چنین اطلاعاتی، این مجموعه را به مرجعی کاربردی برای کارگردانان، طراحان صحنه، طراحان نور، تهیه‌کنندگان، مدیران سالن‌های نمایش، پژوهشگران دانشگاهی و دانشجویان رشته تئاتر تبدیل کرده است؛ مرجعی که علاوه بر ثبت وضعیت موجود، می‌تواند در طراحی پروژه‌های آینده نیز مورد استفاده قرار گیرد.

انتشار نخستین جلدهای الکترونیک

براساس اعلام ناشر، نسخه‌های الکترونیکی منتشرشده شامل اطلاعات تالارهای نمایشی استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل، البرز، اصفهان، ایلام، چهارمحال و بختیاری و همچنین شهرستان‌های استان تهران است.

انتظار می‌رود با انتشار تدریجی سایر جلدها، امکان دسترسی به اطلاعات سالن‌های نمایشی سراسر کشور برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان فراهم شود؛ اقدامی که می‌تواند بخشی از نیاز پژوهشگران و فعالان هنرهای نمایشی را بدون محدودیت‌های نسخه چاپی برطرف کند.

انتشارات نمایش؛ ناشر تخصصی تئاتر

انتشارات نمایش با صاحب‌امتیازی انجمن هنرهای نمایشی ایران، یکی از باسابقه‌ترین ناشران تخصصی حوزه تئاتر کشور به شمار می‌رود. این انتشارات تاکنون بیش از ۶۰۰ عنوان کتاب در زمینه‌های مختلف هنرهای نمایشی منتشر کرده و سهم قابل توجهی در تولید منابع علمی، آموزشی و پژوهشی این حوزه داشته است.

انتشار نسخه الکترونیک «فرهنگ جامع تماشاخانه‌های ایران» نیز در ادامه سیاست توسعه دسترسی دیجیتال به منابع تخصصی هنرهای نمایشی ارزیابی می‌شود؛ اقدامی که می‌تواند زمینه استفاده آسان‌تر پژوهشگران، دانشجویان و هنرمندان را در سراسر کشور فراهم کند.

تحلیل بُراق حامیم

انتشار نسخه الکترونیک «فرهنگ جامع تماشاخانه‌های ایران» را باید فراتر از عرضه یک کتاب تخصصی دانست؛ این اقدام در واقع بخشی از فرآیند مستندسازی حافظه فرهنگی و هنری ایران محسوب می‌شود. تماشاخانه‌ها تنها محل اجرای نمایش نیستند، بلکه بخشی از میراث فرهنگی معاصر و بستر شکل‌گیری اندیشه، هویت و روایت‌های اجتماعی ایرانیان به شمار می‌روند.

از منظر هنر ایرانی ـ اسلامی، ثبت دقیق ویژگی‌های معماری، ظرفیت‌ها و امکانات سالن‌های نمایش، به حفظ سرمایه‌های فرهنگی کشور کمک می‌کند و امکان مطالعه روند تحول فضاهای هنری را برای نسل‌های آینده فراهم می‌سازد. بسیاری از تالارهای نمایش ایران در کنار کارکرد هنری، حامل نشانه‌هایی از معماری، زیبایی‌شناسی و هویت فرهنگی شهرهای مختلف هستند که مستندسازی آن‌ها ارزش پژوهشی و تمدنی بالایی دارد.

دیجیتالی شدن این مجموعه همچنین گامی مهم در تحقق عدالت فرهنگی است؛ زیرا پژوهشگران، هنرمندان و دانشجویان سراسر کشور می‌توانند بدون محدودیت جغرافیایی به اطلاعات تخصصی دسترسی پیدا کنند. این دسترسی گسترده، زمینه برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای توسعه زیرساخت‌های هنرهای نمایشی، حفاظت از میراث تئاتر ایران و ارتقای کیفیت تولیدات نمایشی را فراهم می‌کند.

در چشم‌انداز کلان، چنین آثاری نقش مهمی در تقویت حافظه فرهنگی ایران و معرفی ظرفیت‌های هنر نمایشی کشور در سطح ملی و بین‌المللی دارند و می‌توانند به عنوان بخشی از اسناد تمدن معاصر ایرانی ـ اسلامی مورد استناد پژوهشگران قرار گیرند.