تفاهمنامه صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر و شرکت ملی فرش ایران با سهامداری مؤسسه اعتباری ملل برای حمایت بیمهای از جامعه فرشبافان و قالیبافان کشور امضا شد.
تهران ـ تفاهمنامه همکاری میان صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر و شرکت ملی فرش ایران با سهامداری مؤسسه اعتباری ملل، با هدف گسترش پوشش بیمه اجتماعی جامعه فرشبافان و قالیبافان کشور به امضا رسید؛ اقدامی که میتواند گامی مؤثر برای افزایش امنیت اجتماعی فعالان یکی از مهمترین هنر ـ صنعتهای ایران باشد.
به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، این تفاهمنامه با هدف حمایت از فرشبافان، قالیبافان و فعالان حوزه فرش دستباف و فراهمکردن زمینه برخورداری آنان از خدمات و مزایای بیمه اجتماعی منعقد شده است.
بر اساس این تفاهمنامه، در مرحله نخست نزدیک به ۲۵۰۰ نفر از فرشبافان و قالیبافان کشور تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار میگیرند و از یارانه ۷۰ درصدی دولت بهرهمند میشوند. این افراد همچنین امکان برخورداری از خدمات بیمه درمانی سلامت را خواهند داشت.
پوشش بیمهای ۲۵۰۰ فرشباف و قالیباف
به گزارش روابط عمومی صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، این صندوق، شرکت ملی فرش ایران و مؤسسه اعتباری ملل در چارچوب تفاهمنامهای مشترک، مسیر توسعه پوشش بیمه اجتماعی جامعه فرشبافان و قالیبافان کشور را دنبال میکنند.
بر اساس این تفاهمنامه، نزدیک به ۲۵۰۰ نفر از فرشبافان و قالیبافان کشور تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار میگیرند و از یارانه ۷۰ درصدی دولت بهرهمند میشوند. این گروه همچنین میتوانند از خدمات بیمه درمانی سلامت برخوردار شوند.
این همکاری با هدف حمایت از جامعه فعال در حوزه فرش دستباف، ساماندهی جامعه هدف و تسهیل دسترسی فرشبافان و قالیبافان واجد شرایط به خدمات و حمایتهای بیمه اجتماعی شکل گرفته است.
صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر در این طرح بر توسعه پوشش بیمهای گروههای شغلی و اجتماعی واجد شرایط تمرکز دارد؛ گروههایی که بخش قابلتوجهی از فعالیت اقتصادی و حرفهای خود را در مناطق روستایی، عشایری و در قالب مشاغل خانگی انجام میدهند.
فرشبافان؛ جامعهای میان هنر و اقتصاد
فرش دستباف در ایران تنها یک کالای اقتصادی یا صنایعدستی نیست. این هنر در طول قرنها به بخشی از هویت بصری، فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل شده و نقش مهمی در معرفی فرهنگ ایرانی در خارج از کشور داشته است.
قالیباف و فرشباف، در بسیاری از مناطق ایران، حامل مجموعهای از مهارتهای سنتی هستند که از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود. نقوش، رنگها، ترکیببندیها و شیوههای بافت در بسیاری از گونههای فرش ایرانی، بازتابی از جغرافیا، تاریخ، باورها و زیست فرهنگی جوامع محلی است.
از این منظر، افزایش امنیت اجتماعی فعالان این حوزه میتواند فراتر از یک سیاست حمایتی اقتصادی عمل کند و به تداوم چرخه انتقال مهارتهای سنتی نیز کمک برساند.
جامعه فرشبافان و قالیبافان، بهویژه در مناطق روستایی و عشایری، در بسیاری از موارد به اقتصاد خانواده وابسته است. ایجاد امکان برخورداری این افراد از بیمه اجتماعی میتواند بخشی از ریسکهای اقتصادی دوران اشتغال و سالهای پس از آن را کاهش دهد.
حمایت اجتماعی از فعالان هنر ـ صنعت فرش
بیمه اجتماعی برای فعالان فرش دستباف از منظر اشتغال نیز اهمیت دارد. بسیاری از فرشبافان در کارگاههای کوچک، واحدهای خانوادگی یا محیطهای خانگی فعالیت میکنند و ساختار اشتغال آنان با مشاغل رسمی و سازمانیافته تفاوت دارد.
توسعه پوشش بیمهای این گروه میتواند زمینه دسترسی آنان به حمایتهای اجتماعی در دوره بازنشستگی و همچنین حمایتهای مرتبط با ازکارافتادگی و فوت را فراهم کند. چنین حمایتی علاوه بر فرد بیمهشده، بر امنیت اقتصادی خانواده او نیز اثر میگذارد.
در این چارچوب، شرکت ملی فرش ایران ظرفیت تخصصی خود را در حوزه فرش کشور در اختیار این همکاری قرار میدهد و مؤسسه اعتباری ملل نیز بهعنوان پشتیبان طرح در کنار دو مجموعه دیگر قرار میگیرد.
همکاری میان نهادهای تخصصی حوزه فرش، مجموعه متولی بیمه اجتماعی جامعه هدف و یک مؤسسه مالی میتواند زمینهای برای پیوند سیاستهای حمایتی، اقتصادی و فرهنگی ایجاد کند؛ پیوندی که در صورت تداوم و توسعه، ظرفیت گسترش پوشش بیمهای سایر گروههای فعال در صنایعدستی را نیز خواهد داشت.
بیمه اجتماعی و آینده فرش ایرانی
فرش ایرانی در ساختار فرهنگی کشور جایگاهی فراتر از یک محصول مصرفی دارد. این هنر بخشی از میراث مادی و معنوی ایران محسوب میشود و بسیاری از نقوش و شیوههای بافت آن با تاریخ، معماری، ادبیات، طبیعت و باورهای فرهنگی ایرانیان ارتباط دارد.
در مناطق مختلف کشور، فرش و قالی تنها حاصل فعالیت اقتصادی یک بافنده نیست؛ بلکه نتیجه زنجیرهای از دانش بومی، انتخاب مواد اولیه، شناخت رنگ، طراحی نقش و مهارت بافت است.
تداوم این زنجیره به حضور نسلهای جدید در این حرفه وابسته است. اگر فعالان این حوزه از امنیت شغلی و اجتماعی بیشتری برخوردار باشند، احتمال انتقال دانش و مهارتهای سنتی به نسل آینده نیز افزایش مییابد.
از این منظر، حمایت بیمهای از فرشبافان و قالیبافان میتواند بخشی از سیاست گستردهتر حمایت از سرمایه انسانی در حوزه هنرهای سنتی ایران باشد.
پیوند بیمه اجتماعی با هویت فرهنگی
تفاهمنامه میان صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر و شرکت ملی فرش ایران، با پشتوانه مؤسسه اعتباری ملل، از منظر فرهنگی نیز اهمیت دارد؛ زیرا جامعه هدف این طرح بخشی از بدنه انسانی هنر ـ صنعت فرش ایران را تشکیل میدهد.
فرش ایرانی در طول تاریخ، یکی از ابزارهای انتقال تصویر ایران به جهان بوده است. نقشمایههای هندسی و گیاهی، ترکیب رنگها و شیوههای منطقهای بافت، تنوع فرهنگی ایران را در قالبی هنری به نمایش گذاشتهاند.
بنابراین، ایجاد سازوکارهای حمایتی برای هنرمندان و فعالان این حوزه میتواند همزمان دو هدف را دنبال کند: افزایش امنیت اجتماعی جامعه فرشبافان و کمک به حفظ میراثی که بخشی از هویت فرهنگی و هنری ایران را شکل داده است.
این تفاهمنامه همچنین میتواند زمینهای برای افزایش همکاری میان نهادهای تخصصی و اقتصادی در حمایت از گروههایی باشد که فعالیت حرفهای آنان با فرهنگ، هنر و اقتصاد محلی گره خورده است.
تحلیل بُراق حامیم
توسعه بیمه اجتماعی فرشبافان و قالیبافان را نباید صرفاً در چارچوب افزایش تعداد بیمهشدگان یا ارائه یک خدمت اجتماعی ارزیابی کرد. اهمیت این طرح، در صورت اجرای مؤثر و استمرار آن، به پیوند میان تأمین اجتماعی، حفظ میراث فرهنگی و پایداری هنرهای سنتی بازمیگردد.
فرش ایرانی یکی از شناختهشدهترین نمادهای هنر و فرهنگ ایران در جهان است. با این حال، پشت هر فرش، نیروی انسانی قرار دارد؛ بافندهای که ساعتها و گاه ماهها برای خلق یک اثر وقت میگذارد و دانش فنی و زیباییشناختی را که در طول نسلها شکل گرفته، حفظ میکند.
از منظر بُراق حامیم، هر سیاستی که امنیت اجتماعی این جامعه را افزایش دهد، میتواند بهطور غیرمستقیم از تداوم هنر فرشبافی نیز حمایت کند. هنگامی که یک بافنده چشمانداز روشنتری برای دوران بازنشستگی و شرایط دشوار زندگی داشته باشد، حرفه او میتواند از یک فعالیت صرفاً معیشتی به شغلی پایدارتر برای خانواده تبدیل شود.
این موضوع در مناطق روستایی و عشایری اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا صنایعدستی در چنین مناطقی اغلب با اقتصاد خانوار، هویت محلی و میراث فرهنگی ارتباط مستقیم دارد. حمایت از نیروی انسانی این بخش میتواند به حفظ دانش بومی و جلوگیری از گسست نسلی در مهارتهای سنتی کمک کند.
در عین حال، موفقیت چنین طرحی به نحوه شناسایی جامعه هدف، سهولت ثبتنام، اطلاعرسانی شفاف، استمرار حمایتها و دسترسی واقعی بیمهشدگان به خدمات وابسته است.
از منظر هنر ایرانی ـ اسلامی نیز فرش را میتوان یکی از عرصههای مهم بازتاب زیباییشناسی ایرانی دانست؛ عرصهای که در آن هندسه، طبیعت، رنگ، نظم و نمادپردازی در کنار مهارت انسانی قرار میگیرند. بنابراین، حمایت از فرشبافان فقط حمایت از یک گروه شغلی نیست؛ بلکه بخشی از حمایت از زنجیره انسانی تولید و انتقال یکی از مهمترین جلوههای هنر ایرانی است.
اگر این همکاری بتواند به پوشش گستردهتر فرشبافان و قالیبافان کشور منجر شود، میتواند الگویی برای پیوند میان سیاست اجتماعی و حفاظت از میراث فرهنگی در دیگر حوزههای هنرهای سنتی نیز ایجاد کند.
منبع خبر: روابط عمومی صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر

مطالب جالب
هفته هنر اسلامی با ۳۷ کارگاه جهانی برگزار میشود
یوکرونیا؛ شهر چگونه زمان شهروندان را میبلعد؟
بررسی هنر و هوش مصنوعی خلاق در دانشگاه کالج لندن