موزه هنر روایی لوکاس امروز در لسآنجلس افتتاح شد و بیش از ۱۳۰۰ اثر را از تاریخ روایت تصویری، نقاشی، کمیک و سینما گرد هم آورده است.
لسآنجلس ــ به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، موزه هنر روایی لوکاس روز سهشنبه ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ در لسآنجلس به روی عموم گشوده شد؛ مؤسسهای تازهتأسیس که با تمرکز بر روایتگری از طریق تصویر، مسیر گستردهای از هنر و فرهنگ بصری را از نقاشیهای غارهای پیشاتاریخی تا تصویرسازی، کمیک، نقاشیهای دیواری و سینما دنبال میکند.
این موزه را جورج لوکاس، فیلمساز و خالق مجموعه «جنگ ستارگان»، و ملودی هابسون بنیان گذاشتهاند. هدف اعلامشده موزه، بررسی سنت جهانی داستانگویی از طریق تصاویر و نشاندادن نقش روایتهای تصویری در شکلگیری باورها، جوامع و برداشت انسان از جهان است.
بیش از ۱۳۰۰ اثر در افتتاحیه
نمایشگاههای افتتاحیه موزه بیش از ۱۳۰۰ اثر از مجموعه موزه را در فضایی حدود ۱۰۰ هزار فوت مربع و بیش از ۳۰ گالری ارائه میکنند.
این آثار دورهها و رسانههای مختلفی را پوشش میدهند و روایت تصویری را بهعنوان یک سنت گسترده انسانی بررسی میکنند؛ سنتی که از تصاویر و نشانههای کهن آغاز میشود و تا هنرهای معاصر، تصویرسازی و سینمای مدرن ادامه پیدا میکند.
موزه اعلام کرده است که در نمایشگاه افتتاحیه خود، تاریخ هنر روایی را از منظر موضوعاتی مانند قهرمانان، اسطورهها و امر مقدس بررسی میکند. این نمایشگاه همچنین به چگونگی استفاده از تصویر برای شکلدادن به باورها، ایجاد اجتماعات و انتقال ارزشها میپردازد.
از نقاشی غار تا «جنگ ستارگان»
یکی از ویژگیهای موزه لوکاس، کنار هم قرار دادن رسانههایی است که معمولاً در موزههای جداگانه بررسی میشوند.
در این مجموعه، نقاشی و تصویرسازی در کنار کمیک، عکاسی و سینما قرار میگیرد و مجموعهای از میراث تصویری را شکل میدهد که هدف آن بررسی رابطه میان تصویر و روایت است.
بخش سینمایی موزه نیز نمایشگاه «Star Wars in Motion» را دربرمیگیرد؛ نمایشگاهی که مجموعهای از طراحیها، لباسها، تجهیزات صحنه و اشیای مرتبط با شش فیلم نخست مجموعه «جنگ ستارگان» را ارائه میکند.
از جمله آثار این بخش میتوان به طراحیها و اشیای مربوط به وسایل نقلیه و شخصیتهای این مجموعه سینمایی اشاره کرد؛ عناصری که روند تبدیل طراحی تصویری به جهان سینمایی را نشان میدهند.

بیش از ۴۰ هزار اثر در مجموعه دائمی
اگرچه نمایشگاههای افتتاحیه بیش از ۱۳۰۰ اثر را ارائه میکنند، مجموعه دائمی موزه بسیار گستردهتر است و بیش از ۴۰ هزار اثر را دربر میگیرد.
این مجموعه شامل آثار و مواد مربوط به تصویرسازی، کمیک، نقاشیهای دیواری، سینما و دیگر شکلهای هنر روایی است. موزه همچنین مجموعههای گستردهای از کمیکها و مواد پژوهشی را در کتابخانه خود نگهداری میکند.
کتابخانه تحقیقاتی موزه بیش از ۳۰ هزار کتاب کمیک دارد و بخشی از آن به کمیکهای دوره موسوم به «عصر نقرهای» اختصاص یافته است. این بخش در کنار مواد پژوهشی مرتبط با تاریخ، اسطورهشناسی، انسانشناسی، ادیان و فرهنگهای جهان قرار میگیرد.
کتابخانه لوکاس؛ پشت صحنه جهانسازی
بخشی از منابع پژوهشی موزه از کتابخانه مجموعه Skywalker Ranch، که پیشتر کتابخانه پژوهشی لوکاسفیلم بود، تأمین شده است.
این منابع شامل کتابهایی درباره اسطورهشناسی، تاریخ، انسانشناسی، دین و فرهنگهای مختلف جهان است؛ منابعی که بخشی از مطالعات و پژوهشهای مورد استفاده جورج لوکاس و نسلهای مختلف فیلمسازان را شکل دادهاند.
قرار گرفتن این منابع در یک محیط موزهای، توجه را به فرایندی جلب میکند که در آن فیلم و هنر روایی پیش از تولید، از پژوهش، مطالعه و گردآوری نشانهها و روایتهای فرهنگی تغذیه میشوند.
معماری؛ بخشی از تجربه موزه
ساختمان موزه نیز بخش مهمی از پروژه است.
این بنا در پارک اکسپوزیشن لسآنجلس قرار دارد و ساختمان حدود ۳۰۰ هزار فوت مربع زیربنا دارد. طراحی ساختمان را ما یانسونگ از دفتر MAD با همکاری Stantec انجام داده و فضای پیرامونی آن شامل یک محوطه ۱۳ هکتاری با طراحی میا لِرر و Studio-MLA است.
معماری موزه تلاش میکند تجربه بازدید را از یک مجموعه معمولی از گالریها فراتر ببرد و ساختمان، فضای سبز و نمایش آثار را در یک مجموعه واحد قرار دهد.
سینما بهعنوان بخش زنده موزه
سینما در موزه لوکاس فقط در قالب آثار ثابت و اشیای تاریخی حضور ندارد.
موزه دارای دو سالن سینماست که برنامههای فیلم را بهصورت مستمر ارائه میکنند. برنامه افتتاحیه از سینمای صامت و تجربههای آوانگارد تا انیمیشن و مستند را پوشش میدهد و مخاطبان میتوانند در طول روز وارد برنامههای در حال نمایش شوند.
این رویکرد، مرز میان موزه و سالن سینما را کمرنگ میکند و سینما را به بخشی از تجربه مستقیم بازدید تبدیل میسازد.
از کمیک تا تصویرسازی کودک
موزه لوکاس هنر روایی را به سینما یا «جنگ ستارگان» محدود نمیکند.
تصویرسازی کتابهای کودکان، کمیک، آثار هنری علمیتخیلی، تصویرسازیهای تخیلی، نقاشیهای دیواری و آثار تصویری قرن بیستم و بیستویکم در چارچوب برنامههای آن جای گرفتهاند.
از این منظر، هدف موزه بررسی یک رسانه خاص نیست؛ بلکه مطالعه سازوکار داستانگویی تصویری در فرهنگهای مختلف و در دورههای تاریخی متفاوت است.
هنر روایی؛ زبان مشترک فرهنگها
مفهوم محوری موزه بر این ایده استوار است که انسانها در طول تاریخ از تصویر برای روایت داستان، انتقال تجربه، بیان باورها و ساختن هویت جمعی استفاده کردهاند.
این رویکرد باعث میشود مرز میان هنرهای «فاین آرت» و هنرهای تصویری عامهپسند تا اندازهای کنار گذاشته شود و نقاشی، کمیک، پوستر، تصویرسازی و سینما در یک چارچوب تحلیلی مشترک قرار گیرند.
همین نگاه میتواند موزه لوکاس را به فضایی مناسب برای بررسی تحول روایت تصویری تبدیل کند؛ از تصویرهای آیینی و اسطورهای گرفته تا داستانهای معاصر در فرهنگ عامه.
تحلیل بُراق حامیم
افتتاح موزه هنر روایی لوکاس از این نظر اهمیت دارد که مفهوم «هنر روایی» را در مقیاسی موزهای و بینارسانهای دنبال میکند. این موزه به جای محدودکردن روایت تصویری به نقاشی یا هنرهای کلاسیک، کمیک، تصویرسازی، عکاسی، نقاشی دیواری و سینما را نیز در یک چارچوب واحد قرار داده است.
این نگاه برای مطالعه هنر ایران نیز قابل توجه است. بخش بزرگی از میراث هنری ایران اساساً با روایت پیوند دارد؛ از نگارگری نسخههای مصور و شاهنامه تا پردههای روایی، نقاشی قهوهخانهای، کتیبه، کاشیکاری و هنرهای مرتبط با روایتهای دینی و اسطورهای.
در این میان، تفاوت رسانه لزوماً به معنای تفاوت در کارکرد فرهنگی نیست. همانگونه که تصویرسازی یک صحنه اسطورهای میتواند داستان را برای مخاطب روایت کند، نگارگری ایرانی نیز در بسیاری از نمونهها مجموعهای از شخصیتها، رخدادها و نمادها را در یک ترکیب تصویری گرد میآورد.
از سوی دیگر، پیوند میان اسطوره، تصویر و سینما در پروژه لوکاس به مسئله مهم دیگری اشاره میکند: جهانهای داستانی معاصر نیز مانند سنتهای تصویری گذشته از مجموعهای از نمادها، شخصیتها، الگوهای قهرمانی و روایتهای فرهنگی استفاده میکنند. منابع پژوهشی مرتبط با اسطورهشناسی و تاریخ که در کتابخانه موزه نگهداری میشوند نیز همین پیوند میان پژوهش فرهنگی و جهانسازی را برجسته میکنند.
برای هنر ایرانی ـ اسلامی، چنین مدلی میتواند یادآور ظرفیت گسترده یک موزه یا مرکز فرهنگی برای کنار هم قراردادن نگارگری، ادبیات، اسطوره، معماری، سینما و هنرهای تصویری معاصر باشد.
نکته مهم دیگر آن است که موزه لوکاس فقط آثار متعلق به یک هنرمند یا یک مجموعه سینمایی را عرضه نمیکند. «جنگ ستارگان» بخشی از آن است، اما در کنار آن مجموعه بزرگی از هنر روایی تاریخی و معاصر قرار گرفته است.
از این منظر، پروژه لوکاس میتواند برای بُراق حامیم نمونهای قابل بررسی از این پرسش باشد که چگونه میتوان میراث تصویری یک تمدن را از طریق مفهوم روایت به مخاطب معاصر معرفی کرد؟ پرسشی که ظرفیت پیوند میان نگارگری ایرانی، اسطورههای ایران، هنر اسلامی، تصویرسازی و سینمای معاصر را نیز دارد.
یادداشت تحریریه: نام رسمی مؤسسه Lucas Museum of Narrative Art / موزه هنر روایی لوکاس است. رقم بیش از ۱۳۰۰ اثر مربوط به نمایشگاهها و ارائه افتتاحیه است و مجموعه دائمی موزه بیش از ۴۰ هزار اثر دارد.

مطالب جالب
هفته هنر اسلامی با ۳۷ کارگاه جهانی برگزار میشود
یوکرونیا؛ شهر چگونه زمان شهروندان را میبلعد؟
بررسی هنر و هوش مصنوعی خلاق در دانشگاه کالج لندن