نشست تحلیل آثار دبیری در موزه معاصر

نخستین نشست از مجموعه برنامه‌های «تحلیل آثار بهرام دبیری» با تمرکز بر بنیان‌های عاطفی و بدنی آثار این هنرمند سه‌شنبه در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم و بر اساس اعلام موزه هنرهای معاصر تهران، نخستین نشست از سلسله نشست‌های «تحلیل آثار بهرام دبیری» روز سه‌شنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۴ با حضور پژوهشگران، هنرمندان و علاقه‌مندان هنر معاصر برگزار می‌شود. این نشست با هدف بازخوانی لایه‌های عاطفی، بدنی و ادراکی در مجموعه آثار یکی از مهم‌ترین نقاشان معاصر ایران طراحی شده است.

بهرام دبیری طی بیش از پنج دهه فعالیت هنری، نقاشی ایرانی را با ترکیبی از اسطوره، بدن، طبیعت، رنگ و نمادگرایی شخصی به یکی از جریان‌های اثرگذار هنر معاصر تبدیل کرده است. ازاین‌رو موزه هنرهای معاصر تهران تصمیم دارد در قالب سلسله نشست‌های تخصصی، ابعاد گوناگون آثار او را با رویکردهای علمی، عصب‌شناختی، زیبایی‌شناختی و تاریخی تحلیل و مستندسازی کند.

نخستین بخش این برنامه با سخنرانی دکتر حسن عشایری، روان‌شناس و استاد برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار می‌شود. دکتر عشایری که تحصیلات خود را در رشته مغز و اعصاب در دانشگاه فرایبورگ آلمان به پایان رسانده است، سال‌هاست در حوزه ارتباط میان ساختارهای عصب‌شناختی و بازتاب‌های رفتاری و احساسی پژوهش می‌کند. او در این نشست با عنوان «داده‌های بنیادی و تأثیرات عاطفی در آثار دبیری» به تحلیل علمی محورهای حسی و ادراکی موجود در کارنامه این هنرمند خواهد پرداخت.

آثار بهرام دبیری همواره پیوندی عمیق با ریشه‌های هنر ایرانی–اسلامی داشته‌اند؛ از اسطوره‌های کهن ایرانی گرفته تا بازتاب مضامین انسانی و معنوی در قالب طراحی و رنگ‌گذاری‌های پرهیجان. این نشست تلاش می‌کند نشان دهد چگونه بدن، احساس و حافظه جمعی ایرانی در آثار دبیری به زبان بصری تبدیل شده و چگونه مخاطب در مواجهه با نقاشی‌های او نوعی «تجربه زیسته» را حس می‌کند.

موزه هنرهای معاصر تهران اعلام کرده این نشست روز سه‌شنبه از ساعت ۱۵ تا ۱۷ در سالن اجتماعات مجموعه برگزار خواهد شد و حضور برای عموم علاقه‌مندان آزاد است. به‌دلیل نقش تأثیرگذار دبیری در تاریخ هنر معاصر ایران، انتظار می‌رود این نشست با استقبال قابل توجه پژوهشگران، دانشجویان هنرهای تجسمی و علاقه‌مندان به هنر انسان‌محور همراه شود.

در این برنامه، علاوه بر تحلیل‌های علمی، قرار است بخش‌هایی از آثار دوره‌های مختلف دبیری به‌صورت تصویری مرور شود تا مخاطبان بتوانند ارتباط میان ساختارهای عاطفی، فرم‌های بدنی، رنگ‌پردازی‌های متفاوت و نشانه‌های هویتی آثار او را با توضیحات کارشناسی دنبال کنند. همچنین بر اساس اعلام موزه، این نشست مقدمه‌ای برای چند جلسه آینده خواهد بود؛ جلساتی که بناست به تحلیل نمادگرایی، فرم‌سازی، تکنیک‌های اجرایی و همچنین نسبت آثار دبیری با هنر ایرانی–اسلامی اختصاص یابد.

از نگاه بسیاری از منتقدان، دبیری از معدود هنرمندانی است که توانسته مرز میان هنر مدرن جهانی و هنر ریشه‌دار ایرانی را در قالب زبانی مستقل و شخصی به تصویر بکشد. رنگ‌های گرم و صمیمی، اندام‌های پیچیده اما آشنا، ارتباط نزدیک با طبیعت و استفاده از موتیف‌های فرهنگی، سبب شده آثار او نوعی «هویت نقاشانه» یکتا پیدا کنند؛ هویتی که امروز به موضوع پژوهش‌های دانشگاهی و هنری تبدیل شده است.

موزه هنرهای معاصر تهران تأکید کرده این نشست‌ها نه‌تنها فرصتی برای معرفی ابعاد جدید آثار دبیری است، بلکه بستری برای گفت‌وگو میان علم و هنر نیز به شمار می‌آید؛ گفت‌وگویی که می‌تواند نگاه‌های نو به هنر معاصر ایران را تقویت کند.

تحلیل

برگزاری سلسله نشست‌های «تحلیل آثار بهرام دبیری» اقدامی مهم در راستای مستندسازی و بازخوانی هنر معاصر ایران است. انتخاب دکتر حسن عشایری برای نخستین نشست، نشان‌دهنده رویکرد میان‌رشته‌ای موزه و توجه به پیوند میان عصب‌شناسی، احساس و هنر است. این نشست نه‌تنها به بررسی آثار یک هنرمند برجسته می‌پردازد، بلکه مسیر مناسبی برای تبیین مفاهیم هنری مبتنی بر روان و بدن فراهم می‌کند. برگزاری آزاد این برنامه نیز مشارکت عمومی را تقویت کرده و هنر را از چارچوب دانشگاهی صرف خارج می‌سازد. در مجموع، این رویداد به دیده‌شدن بیشتر هنر ایرانی–اسلامی در قالب تحلیل‌های علمی و معاصر کمک خواهد کرد و می‌تواند الگوی تازه‌ای برای پژوهش‌های هنری در کشور باشد.