نخستین دوره آرت بازل قطر با خریدهای نهادی، فروشهای میانرده و حضور گسترده مجموعهداران منطقهای به پایان رسید و جایگاه دوحه را بهعنوان پلتفرم جدی بازار هنر تقویت کرد.
گزارش بُراق حامیم به نقل از ARTnews
نخستین دوره آرت بازل قطر این هفته با آماری به پایان رسید که نشان میدهد دوحه بهسرعت به یک پلتفرم مهم در بازار جهانی هنر تبدیل شده است. بر اساس گزارش ARTnews، این رویداد با بیش از ۱۷ هزار بازدیدکننده در روزهای ویآیپی و عمومی، حضور نمایندگان بیش از ۸۵ موزه و بنیاد هنری و مشارکت گسترده مجموعهداران از منطقه منا و جنوب آسیا، به نقطه عطفی در اقتصاد هنر خاورمیانه تبدیل شد.
حضور نهادها و مجموعهداران منطقهای
طبق گزارش برگزارکنندگان، نزدیک به نیمی از مجموعهداران خصوصی حاضر در نمایشگاه از منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا و جنوب آسیا بودند. در کنار آنها، مجموعهداران و فعالان هنری از آسیا، آفریقا، اروپا و آمریکا نیز در این رویداد حضور داشتند.
امیر قطر، شیخ تمیم بن حمد آلثانی، بههمراه شیخه المیاسه بنت حمد بن خلیفه آلثانی و دیگر مقامات ارشد از نمایشگاه بازدید کردند. مدیرعامل آرت بازل، نوآ هوروویتس، این دوره را «تأییدی قدرتمند بر یک چشمانداز مشترک» توصیف کرد و مسئول هنری نمایشگاه، وینچنزو دِبلیس، هدف رویداد را پاسخ مستقیم به ظرفیتهای شهری و منطقهای دانست.
فروشهای پایدار در بازار میانرده
در بخش فروش، معاملات در سطوح مختلف قیمتی انجام شد، اما تمرکز اصلی بازار بر آثار میانرده بود.
گالری David Kordansky هر سه نقاشی لوسی بول را با قیمت بین ۳۷۵ تا ۴۵۰ هزار دلار فروخت که دو اثر به مجموعههای مهم خاورمیانه، از جمله یک موزه، رسید.
گالری VeneKlasen نیز شش نقاشی ایسی وود را با قیمتهای ۳۵ تا ۱۹۰ هزار دلار بهطور کامل به فروش رساند که بیشتر آنها توسط مجموعهداران منطقه خریداری شدند.
گالری ATHR با ارائه انفرادی آثار احمد ماطر، یکی از کاملترین آمار فروش را ثبت کرد. آثار این هنرمند با قیمتهایی بین ۴۵ هزار تا ۲۲۰ هزار دلار به فروش رفتند و غرفه عملاً بهطور کامل فروخته شد.
در سطح بالاتر بازار، گالری White Cube هشت مجسمه از گئورگ بازلتیس را با قیمت حدود ۸۰۰ هزار یورو برای هر اثر فروخت. همچنین گالری Paula Cooper چهار اثر دیواری از تری ادکینز را با قیمت ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار دلار به یک نهاد عمومی منطقه واگذار کرد که یکی از مهمترین خریدهای نهادی هفته محسوب شد.
مقایسه با میامی و پاریس؛ سقف قیمتی متفاوت
در مقایسه با دورههای اخیر آرت بازل در میامی و پاریس، سقف قیمتی دوحه پایینتر بود. در میامی آثار چندمیلیوندلاری از هنرمندانی چون گرهارد ریشتر، جرج کاندو و لوئیز بورژوا فروخته شد. در پاریس نیز آثار تا ۲۳ میلیون دلار معامله شدند.
اما در دوحه، تمرکز بازار بر بازه قیمتی ۸۰ هزار تا ۴۵۰ هزار دلار بود و تنها تعداد محدودی از آثار به محدوده چندصدهزار دلاری و بالاتر رسیدند. این تفاوت نشان میدهد هدف اصلی نمایشگاه، توسعه عمق بازار مجموعهداران و تقویت زیرساختهای منطقهای بوده است، نه ثبت رکوردهای قیمتی.
تحلیل: الگوی جدید بازار هنر در خاورمیانه
نخستین دوره آرت بازل قطر را میتوان نشانهای از تغییر الگوی بازار هنر در منطقه دانست. برخلاف نمایشگاههای میامی و پاریس که بر فروش آثار چندمیلیوندلاری و ستارههای بازار تکیه دارند، دوحه رویکردی تدریجی و نهادمحور را انتخاب کرده است.
تمرکز بر خریدهای نهادی و بازار میانرده، نشاندهنده تلاش برای ایجاد زیرساخت پایدار و تقویت مجموعهداران منطقهای است. این رویکرد با الگوی فرهنگی خاورمیانه و سنتهای حامیگری هنری نیز همخوانی دارد؛ جایی که نهادهای فرهنگی و مجموعهداران بزرگ نقش مهمی در جهتدهی به جریان هنر ایفا میکنند.
برای کشورهای دارای سنتهای هنری کهن، از جمله ایران، چنین رویکردی میتواند الگویی قابلتوجه باشد. تقویت بازار میانرده، حمایت از هنرمندان منطقه و پیوند میان نهادهای فرهنگی و بازار هنر، میتواند به شکلگیری اقتصاد هنری پایدار و هویتمحور کمک کند.
در نهایت، دورههای آینده آرت بازل قطر نشان خواهند داد که آیا این بازار میتواند به سطوح قیمتی بالاتر برسد یا تمرکز خود را بر مدل نهادمحور و منطقهای حفظ خواهد کرد.
مطالب جالب
صداهای جنوب در موزه هنرهای معاصر طنینانداز میشود
نمایشگاه خط وطن در کتابخانه ملی درخشید
پیام رهبر به مناسبت روز زبان فارسی