سومین شب «روایت رحمت» به موسیقی رسید

سومین شب «روایت رحمت» با نقالی، نمایش، موسیقی ترکمنی و افغانستانی و اجرای حسام‌الدین سراج، در تئاتر شهر برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، روابط عمومی معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سومین شب رویداد هنری «روایت رحمت» شامگاه جمعه، ششم شهریورماه ۱۴۰۵، در محوطه مجموعه تئاتر شهر برگزار شد و مجموعه‌ای از نقالی، نمایش، موسیقی و آیین‌های بومی ایران و افغانستان را در برابر مخاطبان قرار داد.

به گزارش روابط عمومی معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، برنامه سومین شب این رویداد با پخش کلیپی با عنوان «رسول‌الله» آغاز شد و پس از آن گروه دفافان به هدایت مرتضی میر روی صحنه رفت. اجرای دف‌نوازی، همچون دو شب گذشته، آغازگر بخش‌های اجرایی برنامه بود و فضای آیینی مراسم را شکل داد.

نقالی «از عالم بالا» در آغاز برنامه

در ادامه، ناهید گودرزی از الیگودرز با اجرای مجلس نقل «از عالم بالا» روی صحنه آمد و بخش نقالی برنامه را پیش برد.

نقالی به‌عنوان یکی از گونه‌های ریشه‌دار روایت‌گری در فرهنگ ایرانی، ظرفیت قابل توجهی برای انتقال مفاهیم اخلاقی، حماسی، دینی و تاریخی دارد. حضور این هنر در «روایت رحمت» نیز بخشی از تلاش این رویداد برای پیوند دادن سنت‌های روایی با فضای معاصر اجرای هنری محسوب می‌شود.

سیدعباس سجادی، مجری برنامه، پس از نمایش کلیپ دیگری درباره پیامبر اسلام(ص)، گروه موسیقی «مقام چیلار» به سرپرستی امین سعادتی از بندر ترکمن را معرفی کرد.

موسیقی ترکمنی؛ روایت یک فرهنگ بومی

گروه «مقام چیلار» در ادامه با اجرای موسیقی ترکمنی، بخشی از ظرفیت موسیقی بومی و آیینی منطقه بندر ترکمن را به این رویداد آورد.

اجرای این گروه با موسیقی نمایش همراه شد و تک‌خوانی و اجرای «ذکر خنجر» نیز در ادامه برنامه قرار گرفت. امین سعادتی، غفور امانیان، دولت سعادتی، لقمان امانیان و رسول سعادتی اعضای این گروه بودند.

موسیقی ترکمنی تنها یک گونه اجرایی محلی نیست؛ بلکه بخشی از حافظه فرهنگی و هویت اجتماعی مردم منطقه را بازتاب می‌دهد. پیوند این موسیقی با آیین‌ها، روایت‌های شفاهی و مناسک اجتماعی، به آن جایگاهی فراتر از یک اجرای صرفاً موسیقایی می‌دهد.

در همین چارچوب، حضور موسیقی ترکمنی در رویدادی با محوریت پیامبر اسلام(ص)، امکان گفت‌وگو میان هویت‌های بومی و مشترکات فرهنگی جهان اسلام را فراهم می‌کند.

«رستاخیز»؛ بازخوانی یک مسئله تاریخی

پس از اجرای موسیقی ترکمنی، نمایش «رستاخیز» روی صحنه رفت؛ اثری که موضوع زنده‌به‌گور کردن دختران در دوران جاهلیت را دستمایه روایت قرار می‌دهد و در دو شب گذشته نیز اجرا شده بود.

پرداختن نمایشی به این موضوع، امکان بازخوانی بخشی از تاریخ اجتماعی پیش از ظهور اسلام و مقایسه آن با تحولاتی را فراهم می‌کند که آموزه‌های اسلامی در زمینه کرامت انسان، منزلت زن و مبارزه با خشونت‌های اجتماعی ایجاد کرد.

پس از پایان نمایش، کلیپی از شب دوم «روایت رحمت» برای حاضران پخش شد. این کلیپ بخش‌هایی از اجراهای شب گذشته، بازخورد مخاطبان و تصاویر استقبال از این رویداد را مرور کرد.

هنرهای تجسمی در کنار کودکان

سیدعباس سجادی در ادامه، بخش تجسمی «روایت رحمت» را معرفی کرد؛ بخشی که در آن هنرمندان حوزه نقاشی، میزبان کودکان نیز هستند.

حضور کودکان در این بخش، وجه آموزشی و تعاملی رویداد را پررنگ می‌کند. هنرهای تجسمی در چنین برنامه‌هایی می‌توانند مفاهیم فرهنگی و معنوی را از مسیر تجربه و مشارکت، به نسل جدید منتقل کنند.

سجادی همچنین درباره برنامه اختتامیه رویداد توضیحاتی ارائه کرد و زمان برگزاری مراسم پایانی در تالار وحدت را به اطلاع حاضران رساند.

قوالی افغانستان در «روایت رحمت»

در بخش دیگری از برنامه، گروه قوالی «سلام» از افغانستان روی صحنه رفت و سه قطعه «محمد مصطفی»، «شب معراج» و «الله هو» را اجرا کرد.

حمید سائل سرپرستی این گروه را برعهده داشت. اجرای قوالی افغانستان با استقبال مخاطبان همراه شد و حاضران نیز در بخش‌هایی از اجرا با گروه همراهی کردند.

قوالی در گستره فرهنگی شبه‌قاره و افغانستان، پیوند عمیقی با مفاهیم عرفانی و ادبیات دینی دارد و از طریق زبان موسیقی، مضامین معنوی را به مخاطبان منتقل می‌کند. حضور این گونه موسیقایی در «روایت رحمت» همچنین نشان‌دهنده تلاش برگزارکنندگان برای عبور از مرزهای جغرافیایی و برجسته کردن اشتراکات فرهنگی میان ملت‌های مسلمان است.

این اشتراکات در حوزه موسیقی، شعر، آیین و مناسک می‌تواند بستری برای شناخت متقابل فرهنگ‌های منطقه ایجاد کند؛ به‌ویژه آنکه افغانستان و ایران در طول قرن‌ها روابط گسترده ادبی، فرهنگی و زبانی داشته‌اند.

«دس براری»؛ آیین‌های نمایشی لرستان

پس از اجرای قوالی، نمایش آیینی «دس براری» به نویسندگی و کارگردانی بهزاد پاکدل از خرم‌آباد لرستان روی صحنه رفت.

این نمایش با تکیه بر عناصر آیینی و ظرفیت‌های نمایشی فرهنگ لرستان اجرا شد و با استقبال قابل توجه مخاطبان همراه بود.

مهدی بسطامی، محمدحسن رضایی‌منش، رضا حیدری، مهرداد حسینی‌پیام، امیرمحمد بسطامی، خدیجه رحمانی‌طلایی، سعیده ساکی، سعیده صداقت، زینب حیدری و مریم خورشیدوند در این اثر ایفای نقش کردند.

قرار گرفتن یک نمایش آیینی از لرستان در کنار موسیقی ترکمنی و قوالی افغانستان، ترکیبی چندلایه از فرهنگ‌های منطقه‌ای را ایجاد کرد؛ ترکیبی که می‌تواند بخشی از تنوع فرهنگی جهان ایرانی و پیرامون آن را به تصویر بکشد.

حسام‌الدین سراج؛ اجرای ویژه شب سوم

بخش ویژه موسیقی سومین شب با حضور گروه «بیدل» به سرپرستی حسام‌الدین سراج برگزار شد.

سیدعباس سجادی پیش از اجرای گروه، از فعالان حوزه بهداشت و سلامت، پزشکان و پرستاران و همچنین مرزبانان و سربازان کشور که برای تأمین آرامش و امنیت جامعه تلاش می‌کنند، قدردانی کرد.

حسام‌الدین سراج، خواننده و آهنگساز موسیقی ایرانی و نوازنده سنتور و سه‌تار، همراه با گروه خود روی صحنه حاضر شد. اجرای او با استقبال و تشویق گسترده حاضران همراه بود.

«ماه من»، «بی‌دلان»، «اشک مهتاب»، «پریشانی» و تصنیف «ساقی» از جمله قطعاتی بودند که سراج و گروه بیدل در این برنامه اجرا کردند.

سراج که در حوزه پژوهش هنر نیز تحصیلات دانشگاهی دارد و در رشته معماری تا مقطع کارشناسی ارشد تحصیل کرده است، از چهره‌های شناخته‌شده موسیقی سنتی و معاصر ایران به شمار می‌رود. حضور او در بخش پایانی برنامه، وجه موسیقایی این شب را در امتداد سنت موسیقی دستگاهی ایران قرار داد.

ترکیب هنرهای آیینی در یک رویداد فرهنگی

سومین شب «روایت رحمت» با کنار هم قرار دادن نقالی، موسیقی بومی، نمایش آیینی، هنرهای تجسمی و موسیقی سنتی ایران، افغانستان و مناطق مختلف کشور، ساختاری چندرشته‌ای را دنبال کرد.

این تنوع، به رویداد امکان می‌دهد مفاهیم مرتبط با پیامبر اسلام(ص)، وحدت، معنویت و فرهنگ دینی را از مسیرهای مختلف هنری به مخاطب منتقل کند.

در این شب، علاوه بر هنرمندان، مهدی شفیعی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیکنام حسینی‌پور، رئیس مرکز روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و اتابک نادری، مدیرکل هنرهای نمایشی نیز حضور داشتند.

«روایت رحمت» در هفته وحدت

رویداد هنری «روایت رحمت» به مناسبت گرامیداشت هزار و پانصدمین سال میلاد حضرت محمد(ص) و همزمان با هفته وحدت برگزار می‌شود.

این رویداد از چهارم تا هفتم شهریورماه در محوطه مجموعه تئاتر شهر جریان دارد و علاقه‌مندان می‌توانند از ساعت ۱۹:۳۰ تا ۲۱:۳۰ شاهد برنامه‌های آن باشند.

چهار شب این رویداد مجموعه‌ای از گونه‌های متنوع هنر را کنار هم قرار داده است؛ رویکردی که تلاش دارد مفاهیم دینی و فرهنگی را نه فقط در قالب سخنرانی و برنامه‌های رسمی، بلکه از مسیر زبان‌های متنوع هنر با مخاطب در میان بگذارد.

تحلیل بُراق حامیم

«روایت رحمت» از منظر فرهنگی، نمونه‌ای قابل توجه از ظرفیت هنر برای ایجاد گفت‌وگو میان هویت‌های متنوع در حوزه تمدنی ایران و جهان اسلام است. سومین شب این رویداد نشان داد که مفاهیم دینی و وحدت‌آفرین تنها از طریق قالب‌های رسمی و آیینی قابل عرضه نیستند و می‌توانند در قالب موسیقی، نمایش، نقالی و هنرهای تجسمی نیز بازخوانی شوند.

یکی از نقاط مهم این برنامه، کنار هم قرار گرفتن هنرهایی از بندر ترکمن، لرستان، افغانستان و موسیقی سنتی ایران بود. این تنوع، تصویری از یک فضای فرهنگی چندلایه ارائه می‌دهد که در آن تفاوت‌های قومی و جغرافیایی، در کنار اشتراکات دینی و تاریخی قرار می‌گیرند.

از منظر هنر ایرانی ـ اسلامی، چنین رویکردی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا فرهنگ ایرانی طی قرن‌ها بسیاری از مفاهیم اسلامی را در قالب‌های هنری بومی بازتولید و به نسل‌های مختلف منتقل کرده است. موسیقی آیینی، روایت‌گری، نمایش‌های سنتی، خوشنویسی و هنرهای تجسمی، هر یک بخشی از این فرایند را شکل داده‌اند.

در همین حال، حضور قوالی افغانستان یک پیام فرهنگی فراتر از مرزهای سیاسی را برجسته می‌کند. اشتراک در مفاهیم عرفانی، شعر و موسیقی میان ایران و افغانستان، ریشه در پیوندهای تاریخی و تمدنی گسترده دارد و هنر می‌تواند این پیوندها را برای نسل امروز قابل لمس‌تر کند.

با این حال، استمرار چنین رویدادهایی زمانی اثرگذارتر خواهد بود که از ارائه صرفِ برنامه‌های مناسبتی فراتر بروند و به تولید محتوای ماندگار، ثبت میراث شفاهی، حمایت از هنرمندان بومی و ایجاد ارتباط میان نسل جوان و هنرهای آیینی منجر شوند.

از نگاه بُراق حامیم، مهم‌ترین ظرفیت «روایت رحمت» در تبدیل تنوع فرهنگی به یک زبان مشترک هنری قرار دارد؛ زبانی که می‌تواند همزمان ریشه در سنت ایرانی ـ اسلامی داشته باشد و با مخاطب معاصر و حتی مخاطبان منطقه‌ای و جهانی ارتباط برقرار کند.