الکساندر آبلسیموف

الکساندر آبلسیموف، نمایشنامه‌نویس، شاعر و طنزنویس روس قرن هجدهم، با خلق اپرای کمدی «آسیابان، جادوگر، فریبکار و خواستگار» به شهرت رسید؛ اثری که نزدیک به نیم قرن در صحنه‌های تئاتر روسیه حضور داشت و نام او را در تاریخ ادبیات نمایشی این کشور ماندگار کرد.

به گزارش پایگاه خبری هنری براق حامیم، الکساندر اونیسیموویچ آبلسیموف (Alexander Onisimovich Ablesimov)، نویسنده و نمایشنامه‌نویس روس، در سال ۱۷۴۲ میلادی در منطقه گالیچ، در استان کوستروما در امپراتوری روسیه متولد شد. او از خانواده‌ای اشرافی اما کم‌بضاعت برخاست و به دلیل شرایط خانوادگی، از کودکی وارد خدمت نظامی شد.

آبلسیموف در سال ۱۷۵۶ با حمایت الکساندر سوماروکوف، نمایشنامه‌نویس برجسته روس، به فعالیت در تئاتر روسیه راه یافت. نخستین آثار ادبی او، شامل شعر و نوشته‌های طنزآمیز، از سال ۱۷۵۹ در نشریات ادبی آن دوره منتشر شدند.

اثری که نام او را ماندگار کرد

مهم‌ترین اثر آبلسیموف، اپرای کمدی سه‌پرده‌ای «آسیابان، جادوگر، فریبکار و خواستگار» بود که در ۲۰ ژانویه ۱۷۷۹ در مسکو برای نخستین بار روی صحنه رفت.

این نمایش با استقبال قابل‌توجه مخاطبان روبه‌رو شد و در تئاتر مدوکس مسکو ۲۲ شب متوالی اجرا شد؛ موفقیتی چشمگیر در تاریخ تئاتر روسیه قرن هجدهم.

داستان اثر با الهام از زندگی روستاییان و باورهای عامیانه شکل گرفته بود. شخصیت‌های مردمی، زبان محاوره‌ای، موقعیت‌های طنزآمیز و استفاده از ترانه‌های فولکلور روسی، از ویژگی‌های برجسته این اپرا به شمار می‌رفتند. موسیقی اثر را میخائیل سوکولوفسکی تنظیم کرده بود.

اهمیت این نمایش تنها به استقبال اولیه محدود نماند؛ «آسیابان» برای چندین دهه در سالن‌های تئاتر روسیه اجرا شد و حتی در دهه ۱۸۵۰ نیز بار دیگر در سن‌پترزبورگ روی صحنه رفت.

فعالیت‌های ادبی و آثار دیگر

آبلسیموف علاوه بر نمایشنامه‌نویسی، در زمینه سرودن شعر، نگارش حکایت و طنز اجتماعی نیز فعالیت داشت. از دیگر آثار او می‌توان به «خوشبختی به قید قرعه» و «لشکرکشی از اقامتگاه‌های دائمی» اشاره کرد.

او در سال ۱۷۸۱ نشریه طنزآمیز «راوی حکایت‌های سرگرم‌کننده» را نیز منتشر کرد؛ نشریه‌ای که بخشی از فعالیت‌های انتقادی و ادبی او را منعکس می‌کرد.

پایان زندگی و میراث ادبی

الکساندر آبلسیموف در سال ۱۷۸۳ میلادی در مسکو درگذشت. او در حالی چشم از جهان فروبست که تنها ۴۰ یا ۴۱ سال داشت و بنا بر گزارش منابع زندگی‌نامه‌ای، سال‌های پایانی عمرش را در شرایط مالی دشواری سپری کرد.

با وجود عمر نسبتاً کوتاه، آبلسیموف در تحول اپرای کمدی روسیه و ورود عناصر زندگی روزمره مردم عادی به ادبیات نمایشی نقش مهمی ایفا کرد. اثر مشهور او نمونه‌ای از پیوند ادبیات، موسیقی و فرهنگ عامه در روسیه قرن هجدهم است؛ پیوندی که توانست مخاطبان گسترده‌ای را به سالن‌های تئاتر جذب کند.

گزارش بُراق حامیم

منابع: کتابخانه ادبیات روسیه، دانشنامه بزرگ شوروی و فرهنگ زندگی‌نامه روسی.