موزه لوور، نماد غرور فرهنگی فرانسه، با سرقتها، فرسودگی زیرساختها و بحران مدیریتی روبهروست؛ بحرانی که آینده پربازدیدترین موزه جهان را تهدید میکند.
به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، موزه لوور، شناختهشدهترین و پربازدیدترین موزه جهان، در سال ۲۰۲۵ با بحرانی کمسابقه مواجه شده است؛ بحرانی که نهتنها اعتبار فرهنگی فرانسه، بلکه امنیت و بقای یکی از مهمترین گنجینههای هنری جهان را در معرض خطر قرار داده است. آنچه روزگاری نماد شکوه تمدن اروپایی بود، امروز با سرقت، نشت آب، فرسودگی بنا و نارضایتی کارکنان دستوپنجه نرم میکند.
لوور پیش از آنکه ورسای چشم جهانیان را خیره کند، از کنارههای رود سن سر برآورد و بهعنوان اقامتگاه سلطنتی شکل گرفت. شارل پنجم کتابخانه مشهور خود را در این کاخ جای داد و هنری چهارم با ایجاد کارگاههای هنری، آن را به شهری از صنعتگران، نقاشان و هنرمندان بدل کرد. در دورههای بعد، سکهها، مدالها، چاپخانه سلطنتی، آکادمیهای هنری و علمی و آثار باستانی به این مجموعه افزوده شد.
با پیروزی انقلاب فرانسه، در ۸ نوامبر ۱۷۹۳، برای نخستینبار درهای لوور به روی مردم عادی گشوده شد و کاخ سلطنتی به موزه ملی تبدیل گردید. این موزه در طول بیش از دو قرن، انقلابها، آتشسوزیها و حتی اشغال نازیها را پشت سر گذاشت و به بخشی از حافظه جمعی فرانسه و تخیل جهانی بدل شد.
سرقتها؛ زخم کهنه، بحران تازه
سرقت آثار هنری همواره بخشی از تاریخ پرماجرای لوور بوده است. در سال ۱۹۱۱، وینچنزو پروجیا، کارگر ایتالیایی موزه، تابلوی «مونالیزا» را در روشنایی روز ربود؛ سرقتی که بیش از ۲۴ ساعت کسی متوجه آن نشد و دو سال طول کشید تا اثر بازگردد. دههها بعد، ژاک ژوژار، معاون وقت موزه، با عملیاتی محرمانه و شجاعانه، مجموعه لوور را پیش از اشغال پاریس توسط نازیها نجات داد.
اما در سال جاری، سرقت جواهرات سلطنتی و مجموعهای از رخدادهای امنیتی بار دیگر ضعفهای ساختاری این موزه را آشکار کرد. گزارشهای پارلمانی نشان میدهد که طی یک دهه گذشته، هشدارهای متعدد درباره ضعف سامانههای امنیتی و فناوری اطلاعات نادیده گرفته شدهاند؛ تا جایی که یکی از رمزهای امنیتی حساس، به شکلی شگفتآور «Louvre» بوده است.
بحران زیرساخت و اعتراض کارکنان
مشکلات لوور تنها به سرقت محدود نمیشود. بستهشدن گالری کامپانا بهدلیل خطر ریزش سقف، ترکیدگی لولهها و آسیبدیدن اسناد ارزشمند مربوط به کاوشهای باستانشناسی مصر در قرن نوزدهم، زنگ خطر را برای کارشناسان به صدا درآورده است. در واکنش به این وضعیت، کارکنان موزه از ۱۵ دسامبر وارد اعتصابهای متناوب شدهاند و خواستار اقدام فوری دولت شدهاند.
لورنس دِکارس، مدیر فعلی لوور، پیشتر نسبت به ضرورت نوسازی فوری هشدار داده بود، اما به نظر میرسد تصمیمگیریهای کلان به تعویق افتادهاند. بسیاری از منتقدان میپرسند آیا تخصیص ۱۰۵ میلیون یورو برای خرید آثار جدید، در برابر تنها ۲۷ میلیون یورو برای نگهداری، تصمیمی منطقی بوده است یا نه.
طرح نجات؛ «رنسانس لوور»
در نهایت، دولت فرانسه به عمق بحران پی برده است. امانوئل مکرون از طرحی موسوم به «رنسانس لوور» رونمایی کرده که هزینه آن حدود ۱.۱۵ میلیارد یورو برآورد میشود. این طرح شامل ایجاد سالن اختصاصی برای مونالیزا با ورودی مستقل، گالریهای جدید، بهروزرسانی کامل تأسیسات و ورودی شرقی باشکوه در کنار هرم شیشهای آی.ام. پی است.
قرار است عملیات اجرایی حداکثر تا سال ۲۰۲۷ آغاز و تا ۲۰۳۱ به پایان برسد. بخشی از هزینهها نیز از طریق افزایش بهای بلیت تأمین میشود؛ بهگونهای که از ژانویه، گردشگران غیراروپایی ۳۲ یورو و شهروندان اتحادیه اروپا ۲۲ یورو پرداخت خواهند کرد.
تحلیل پایانی خبر
لوور امروز نمادی از تناقضهای تمدن مدرن است: باشکوه اما آسیبپذیر، جهانی اما گرفتار فشار گردشگری انبوه، تاریخی اما نیازمند مراقبت فوری. سرنوشت این موزه، تنها مسئلهای فرانسوی نیست، بلکه آزمونی برای مسئولیت جهانی در قبال میراث مشترک بشری است. همانگونه که تمدن ایرانی–اسلامی همواره حفاظت از دانش و هنر را وظیفهای اخلاقی میدانست، بحران لوور یادآور این حقیقت است که عظمت فرهنگی بدون نگهداری مستمر، بهسادگی فرو میریزد.
منبع خبر
- Agnès Poirier – The Guardian
- گزارشهای پارلمانی فرانسه
- اظهارات رسمی دولت فرانسه و مدیریت موزه لوور
مطالب جالب
جویس کرول اوتس؛ چهره ادبیات معاصر
آغاز آزمونهای مهارتی هنر در کشور
تئاتر؛ روایت ماندگار ایستادگی و امید