انتشار قطعه عربی «عاشت یدا ایران» با صدای یونس شاهمرادی، پاسخی قرآنی و هنری به مواضع ضدایرانی مشاری العفاسی بود که بازتاب گستردهای در فضای رسانهای جهان عرب پیدا کرد.
به گزارش پایگاه خبری هنری بُراق حامیم، انتشار قطعه عربی «عاشت یدا ایران» با صدای یونس شاهمرادی، قاری بینالمللی جمهوری اسلامی ایران، واکنشهای فراوانی را در میان فعالان رسانهای و قرآنی منطقه برانگیخت. این اثر که به همت مجموعه رسانهای «حریم» تولید و منتشر شده است، در پاسخ به قطعه اخیر مشاری العفاسی، قاری مشهور کویتی، ساخته شد؛ اثری که به اعتقاد بسیاری از کاربران فضای مجازی، حاوی مواضع سیاسی و ضدایرانی بود.
یونس شاهمرادی که پیشتر رتبه نخست مسابقات بینالمللی قرآن عربستان را کسب کرده است، در این قطعه با بهرهگیری از مضامین قرآنی، ادبیات مقاومت و مفاهیم عزتمحور اسلامی، روایتی متفاوت از اقتدار ایران و ایستادگی ملتهای مسلمان ارائه میکند. این اثر در روزهای اخیر به سرعت در شبکههای اجتماعی و رسانههای عربزبان بازنشر شد و توجه طیف گستردهای از مخاطبان را به خود جلب کرد.
هنر قرآنی در خدمت گفتمان مقاومت
قطعه «عاشت یدا ایران» در ساختار ادبی و موسیقایی خود، تلفیقی از هنر تلاوت، شعر حماسی عربی و مفاهیم قرآنی را به نمایش میگذارد. در بخشی از ترجمه اشعار این اثر آمده است: «زنده باد ایران، آن درخت بالنده ادب که بر پایگاههای ستمگر آمریکایی، شعلههای موشک فرو ریخت.»
این قطعه همچنین با اشاره به آیاتی از قرآن کریم درباره نابودی ظلم و بیثمر بودن ثروت و قدرت ظالمان، تلاش میکند پاسخ مشاری العفاسی را نه از منظر سیاسی صرف، بلکه بر اساس منطق قرآنی و فرهنگ اسلامی ارائه کند. در متن این اثر تأکید شده است: «دارایی و دستاوردش هرگز به کارش نیامد»؛ عبارتی که یادآور مفاهیم قرآنی درباره سرنوشت مستکبران و طاغوتهاست.
کارشناسان حوزه رسانه معتقدند استفاده از زبان عربی در این اثر، اقدامی هوشمندانه برای ارتباط مستقیم با مخاطبان جهان عرب به شمار میرود. این رویکرد باعث شد پیام قطعه تنها در چارچوب مخاطب فارسیزبان باقی نماند و در سطح منطقه نیز بازتاب پیدا کند.
واکنش کاربران عربزبان به قطعه «عاشت یدا ایران»
پس از انتشار این اثر، بسیاری از کاربران عربزبان در شبکههای اجتماعی از لحن قرآنی و ادبی قطعه استقبال کردند. برخی کاربران نیز معتقد بودند پاسخ یونس شاهمرادی به العفاسی، نشاندهنده پیوند عمیق هنر دینی ایران با مفاهیم مقاومت و کرامت انسانی است.
در مقابل، برخی رسانههای عربی نزدیک به جریانهای غربگرا تلاش کردند این اثر را صرفاً یک واکنش سیاسی معرفی کنند؛ اما فعالان فرهنگی تأکید دارند ساختار این قطعه بیش از آنکه یک بیانیه سیاسی باشد، بر پایه مفاهیم اعتقادی، قرآنی و تمدنی شکل گرفته است.
مشاری العفاسی که سالها به عنوان یکی از مشهورترین قاریان جهان عرب شناخته میشود، پیشتر با تلاوتها و آثار مذهبی خود محبوبیت فراوانی در میان مسلمانان داشت؛ اما مواضع اخیر او درباره ایران، واکنش منفی بخشی از مخاطبان جهان اسلام را به دنبال داشت. انتشار قطعه «عاشت یدا ایران» نیز در همین چارچوب به عنوان پاسخی فرهنگی و رسانهای ارزیابی میشود.
نقش هنر ایرانی اسلامی در روایت رسانهای منطقه
تولید چنین آثاری نشان میدهد جریان هنر ایرانی اسلامی در سالهای اخیر تلاش کرده است از ابزارهای فرهنگی برای روایت تحولات منطقه استفاده کند. بهرهگیری از شعر عربی، موسیقی حماسی و ارجاعات قرآنی، بخشی از راهبرد رسانهای جدیدی است که هدف آن تقویت گفتمان مقاومت در افکار عمومی جهان اسلام عنوان میشود.
این اثر همچنین نشان داد که هنر دینی معاصر ایران، تنها محدود به مخاطبان داخلی نیست و میتواند در سطح بینالمللی نیز پیام خود را منتقل کند. استفاده از قاریان شناختهشده و تولید محتوای حرفهای عربی، زمینه اثرگذاری بیشتر چنین آثار رسانهای را فراهم کرده است.
کارشناسان حوزه رسانه بر این باورند که جنگ روایتها در منطقه غرب آسیا، دیگر تنها در میدان سیاست و نظامی تعریف نمیشود؛ بلکه عرصه فرهنگ، هنر و رسانه نیز به یکی از مهمترین میدانهای تقابل گفتمانها تبدیل شده است. در این میان، آثار هنری مبتنی بر هویت ایرانی اسلامی نقش مهمی در بازنمایی مفاهیم مقاومت، عزت و استقلال ایفا میکنند.
تحلیل خبر
انتشار قطعه «عاشت یدا ایران» را میتوان نمونهای از ورود جدی هنر قرآنی به میدان جنگ روایتها دانست. در شرایطی که بسیاری از چهرههای رسانهای جهان عرب تلاش میکنند افکار عمومی منطقه را تحت تأثیر جریانهای سیاسی خاص قرار دهند، پاسخ یونس شاهمرادی نشان داد جریان فرهنگی ایران نیز از ظرفیت بالایی برای تولید محتوای اثرگذار برخوردار است.
نکته مهم این است که این پاسخ، برخلاف بسیاری از جدالهای رسانهای رایج، بر پایه مفاهیم قرآنی و ادبیات دینی شکل گرفته و تلاش کرده است از سطح منازعات سیاسی فراتر برود. همین مسئله باعث شد اثر یادشده در میان طیفهای مذهبی و فرهنگی جهان عرب نیز مورد توجه قرار گیرد.
از سوی دیگر، استقبال گسترده کاربران از این قطعه نشان میدهد مخاطبان منطقه همچنان نسبت به مفاهیم عزت، مقاومت و استقلال حساسیت بالایی دارند و هنر دینی میتواند در انتقال این مفاهیم نقشی تعیینکننده ایفا کند. به نظر میرسد در آینده، رقابت رسانهای میان جریانهای فرهنگی جهان اسلام بیش از گذشته در قالب آثار هنری، موسیقایی و قرآنی دنبال شود.
مطالب جالب
خانه موسیقی، طرح درمانی تازه اجرا کرد
میراثدار بزرگ تئاتر: نگاهی به هشتاد و هفت سالگی احمد دامود
اردیبهشت کتاب تا جمعه ۸ خرداد تمدید شد