زیارت عاشورا یکی از متون بسیار مهم و معروف در فرهنگ شیعی است که در روز عاشورا، روز دهم محرمالحرام، برای زیارت و تجدید عهد با امام حسین علیهالسلام و یاران وفادارش خوانده میشود.
به گزارش پایگاه خبری هنری براق حامیم ، این زیارتنامه دارای جایگاهی ویژه در میان شیعیان است و بسیاری آن را در تمام ایام سال، به ویژه در دهه اول محرم یا روزهای جمعه، قرائت میکنند.
در ادامه به معرفی زیارت عاشورا، نویسنده یا راوی آن، جایگاه آن در احادیث قدسی، و دیدگاه منابع معتبر همچون ویکیشیعه و ویکیفقه پرداخته میشود:
زیارت عاشورا چیست؟
زیارت عاشورا، زیارتی منقول از امام محمد باقر علیهالسلام است که در آن، شیعیان ضمن سلامدادن به امام حسین علیهالسلام و یارانش، از دشمنان اهل بیت (بهویژه قاتلان امام حسین) تبری میجویند. این زیارت همزمان جلوهای از تولا و تبرا، یعنی ابراز محبت به دوستان خدا و بیزاری از دشمنان اوست.
نویسنده یا راوی زیارت عاشورا کیست؟
مطابق با آنچه در منابع معتبر شیعه آمده است، زیارت عاشورا از امام محمد باقر علیهالسلام نقل شده و عَلقَمه بن محمد حضرمی آن را روایت کرده است. در برخی روایات نیز امام صادق علیهالسلام بر آن تأکید کردهاند.
در کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسی، کاملالزیارات ابن قولویه، و بحارالأنوار علامه مجلسی، نقلهایی از این زیارت آمده است. معروفترین نقل، همان است که در مصباح المتهجد آمده و با دعای علقمه (دعای پس از زیارت) همراه است.
آیا زیارت عاشورا حدیث قدسی است؟
بر اساس گفتههای علمای شیعه، برخی بخشهای زیارت عاشورا ممکن است حدیث قدسی تلقی شود، اما این مسئله مورد اختلاف نظر است. در برخی نسخهها آمده است که این زیارت حدیث قدسی است، یعنی از زبان خداوند به پیامبر یا امام معصوم علیهالسلام منتقل شده، ولی بسیاری از علما این ادعا را نپذیرفتهاند یا درباره آن سکوت کردهاند.
در منابع ویکیفقه آمده است:
> برخی علما مانند علامه مجلسی معتقدند که زیارت عاشورا از احادیث قدسی است؛ اما دلیل قطعی برای این انتساب وجود ندارد. برخی محدثان آن را در زمره احادیث قدسی ندانستهاند، هرچند مضامین آن را بسیار بلند میدانند.
دیدگاه ویکیشیعه درباره زیارت عاشورا
در ویکیشیعه آمده است:
> زیارت عاشورا، زیارتی مأثور از امام باقر علیهالسلام است که فضیلت بسیار زیادی برای آن نقل شده است. از جمله: اجابت دعا، رفع گرفتاریها، آمرزش گناهان، و پاداشی همچون شهادت در رکاب امام حسین علیهالسلام. این زیارت نزد علمای شیعه از اعتبار بالایی برخوردار است و مضمون آن با اصول و آموزههای دینی کاملاً هماهنگ است.
همچنین آمده است:
> این زیارت در منابع معتبر مانند «مصباح المتهجد» شیخ طوسی، «کامل الزیارات» ابن قولویه، و «بحار الانوار» آمده است. علقمه بن محمد حضرمی، شاگرد امام باقر، این زیارت را از آن حضرت نقل کرده و امام صادق علیهالسلام نیز صحت آن را تأیید کرده است.
—
محتوای زیارت عاشورا
مضامین زیارت عاشورا شامل موارد زیر است:
* سلام بر امام حسین و یارانش
* لعن بر دشمنان اهل بیت و قاتلان کربلا (بهویژه یزید، عبیدالله بن زیاد، عمر بن سعد، و…)
* ابراز محبت به اهل بیت
* دعای علقمه (که بهعنوان دعای پایانی خوانده میشود و درخواست شفاعت از اهل بیت دارد)
* زیارت عاشورا از امام باقر علیهالسلام نقل شده و توسط علقمه حضرمی روایت شده است.
* این زیارت در منابع معتبر شیعه آمده و مورد تأیید امام صادق علیهالسلام نیز قرار گرفته است.
* درباره اینکه آیا زیارت عاشورا حدیث قدسی است یا نه، اختلاف نظر وجود دارد و دیدگاه قطعی در اینباره وجود ندارد.
* منابعی چون ویکیشیعه و ویکیفقه، زیارت عاشورا را دارای سند معتبر، مضامین بلند، و پاداش معنوی عظیم میدانند.
منابع:
۱. ویکیشیعه: [زیارت عاشورا](https://fa.wikishia.net/view/زیارت_عاشورا)
۲. ویکیفقه: [زیارت عاشورا](https://wikifeqh.ir/زیارت_عاشورا)
۳. مصباح المتهجد – شیخ طوسی
۴. کامل الزیارات – ابن قولویه
۵. بحارالانوار – علامه مجلسی
مطالب جالب
علی خسروی
سبک زندگی؛ سوره غافر
شکوه امین ولایت در سومین حرم اهلبیت